မြန်မာနိုင်ငံသည် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးတစ်ရာကျော် စုစည်းနေထိုင်ကြသည့် ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံဖြစ်သည်။ ကချင်၊ ကယား၊ ကရင်၊ ချင်း၊ ဗမာ၊ မွန်၊ ရခိုင်၊ ရှမ်းအနွယ်ဖွား တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများသည် ပထဝီအနေအထားအရ မတူကွဲပြား နေထိုင်ကြသော်လည်း တစ်မြေတည်းနေ၊ တစ်ရေတည်းသောက်၍ အတူကြီးပြင်း လာခဲ့ကြသည့် မိသားစုဝင်များဖြစ်သည်။ အနေဝေးသော်လည်း သွေးမဝေးစေဘဲ ချစ်ချစ်ခင်ခင် ရင်းရင်းနှီးနှီး အတူရှင်သန်ဖွံ့ဖြိုးစေနိုင်ရန်အတွက်လည်း နိုင်ငံတော်က ပေါင်းစည်းဆက်နွှယ်ပေးလျက်ရှိသည်။

အများပြည်သူ ကူးသန်းသွားလာရေးနှင့် ကုန်စည်များ သယ်ဆောင်ရောင်းဝယ်ရေးတို့အတွက် အဓိကအားထားအသုံးပြုနေရသည့် မြစ်ကူးတံတားကြီးတစ်စင်းကို အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများက မိုင်းထောင်ဖောက်ခွဲဖျက်ဆီးလိုက်ပြန်ပြီဖြစ်သည်။ ကယားပြည်နယ် ဖားဆောင်းမြို့အနီး ဖားဆောင်း-မယ်စဲ့ - ဘီပီ(၁၃) ကားလမ်းပေါ်တွင်တည်ရှိသော သံလွင်တံတား (ဖားဆောင်း) ကို KNPP ၊ KNDF အဖွဲ့များနှင့် PDF အမည်ခံ အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများက ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇ ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် ဖျက်ဆီးခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။

လက်ရှိကာလတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းရေးကို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်နှောင့်ယှက်သည့်နိုင်ငံနှစ်နိုင်ငံကို တွေ့ရမည်ဖြစ်သည်။ အလွန်ဝေးလံသည့် အာဖရိကတိုက်မှ နိုင်ငံငယ်လေးတစ်နိုင်ငံနှင့် မကြာသေးမီကာလက အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံဖြစ်လာရေးအတွက် လျှောက်ထားမှုကို အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံဖြစ်သည့် မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ကန့်ကွက်ခြင်းမပြုတော့ဘဲ အာဆီယံတူညီဆန္ဒဖြင့် ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သော အရှေ့တောင်အာရှဒေသတွင်းမှ တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံငယ်လေးတစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။

အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း (အာဆီယံ) ကို ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် ဘန်ကောက်ကြေညာချက် (Bangkok Declaration) ဖြင့် အင်ဒိုနီးရှား၊ မလေးရှား၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ စင်ကာပူ၊ ထိုင်းနိုင်ငံတို့ပါဝင်၍ စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် စစ်အေးတိုက်ပွဲနှင့် လက်ဝဲလက်ယာအယူအဆများ ပြင်းထန်နေချိန်တွင် ပေါ်ပေါက်လာသည့် အထက်ပါငါးနိုင်ငံအသင်းမှာ ကွန်မြူနစ်ဆန့်ကျင်ရေးအဖွဲ့အစည်းအဖြစ် သဘောသက်ရောက်မသွားစေရန် ထိန်းသိမ်းရပ်တည်ခဲ့သလို အင်အားကြီးနိုင်ငံကြီးများ၏ ပြိုင်ဆိုင်မှုများနှင့် သြဇာလွှမ်းမိုးမှုများ ဒေသတွင်း ဝင်ရောက်မလာစေရန်အတွက်လည်း ထိန်းသိမ်းခဲ့ကြသည်။ အထူးသဖြင့် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအကြား ပဋိပက္ခများနှင့် တင်းမာမှုများရှိလျှင်ပင် စည်းလုံးညီညွတ်မှုကိုထိန်းသိမ်းကာ ဆွေးနွေးမှုများဖြင့် စေ့စပ်ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။

၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့မှ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့အထိ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို အပိုင်း(၃)ပိုင်းခွဲ၍ အောင်မြင်စွာကျင်းပခဲ့သည်။ ရွေးကောက်ပွဲများတွင် မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသည့် မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူစုစုပေါင်း ၂၄ ဒသမ ၂၂ သန်းရှိသည့်အနက် မဲပေးသူ ၁၃ ဒသမ ၁၄ သန်းကျော်ရှိသည့်အတွက် မဲပေးမှုရာခိုင်နှုန်း ၅၄ ဒသမ ၂၂ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ရှိသည်။ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်များကို ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်းလိုက် ထုတ်ပြန်ကြေညာပေးခဲ့ပြီး အနိုင်ရကိုယ်စားလှယ်များ စာရင်းအပြင် FPTP မဲဆန္ဒနယ်များတွင် တစ်ဦးချင်းဆန္ဒမဲရရှိမှု၊ PR မဲဆန္ဒနယ်များတွင် ပါတီအလိုက် ကိုယ်စားလှယ်ရရှိမှုအခြေအနေများကို တစ်ပြိုင်နက်ထုတ်ပြန် ကြေညာပေးခဲ့သည်။

၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူ စုစုပေါင်း ၂၄ ဒသမ ၂၂ သန်းကျော်ရှိသည့်အနက် ၁၃ ဒသမ ၁၄ သန်းကျော်တို့က လာရောက်မဲပေးခဲ့ကြသည်။ မဲပေးခွင့်ရှိသူအရေအတွက်၏ ထက်ဝက်ကျော်ဖြစ်၍ မဲပေးမှုရာခိုင်နှုန်း ၅၄ ဒသမ ၂၂ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ရှိသည်။ ယခုရွေးကောက်ပွဲတွင် နိုင်ငံရေးပါတီ ၅၇ ပါတီ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကြရာ ၃၁ ပါတီမှ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် တစ်သီးပုဂ္ဂလ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၁ ဦးတို့ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့ကြရသည်။ ရွေးကောက်ပွဲကို ဒီမိုကရေစီစံနှုန်းများနှင့်အညီ လွတ်လပ်ပြီးတရားမျှတသည့် ရွေးကောက်ပွဲအဖြစ် အောင်မြင်စွာကျင်းပပေးနိုင်ခဲ့သလို ယခင်ရွေးကောက်ပွဲများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါကလည်း တိုင်းရင်းသားပါတီများနှင့် ပါတီငယ်များ လွှတ်တော်အတွင်း ကိုယ်စားပြုခွင့် ပိုမိုရရှိလာသည်။

နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေဖြင့် PDF အမည်ခံများအပါအဝင် အဖွဲ့အစည်းအမျိုးမျိုး အမည်ခံ၍ လက်နက်ကိုင်ဆန့်ကျင်လျက်ရှိသည့် အဖွဲ့များအတွင်း ရောက်ရှိနေသူများအား ဥပဒေဘောင်အတွင်းသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာရန် အစဉ်အမြဲဖိတ်ခေါ်လျက်ရှိသည်။ လက်နက်ကိုင်ဆန့်ကျင်လျက်ရှိသည့် အဖွဲ့ဝင်များအနေဖြင့်လည်း နိုင်ငံတော်အစိုးရ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များကို ယုံကြည်လက်ခံနားလည်သဘောပေါက်ပြီး ဥပဒေဘောင်အတွင်းသို့ တဖွဲဖွဲဝင်ရောက်လျက်ရှိရာ လိုအပ်သည့် ကူညီပံ့ပိုးမှုများကို ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိသည်။

နိုင်ငံရေးဆိုသည်မှာ မိမိတို့ နေ့စဉ်နှင့်အမျှ လူ့လောကတွင် တွေ့ကြုံနေကြရသောကိစ္စ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် နိုင်ငံရေးဆိုသည်မှာ လူ့ကိစ္စဟူ၍ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းက မိန့်ဆိုခဲ့သည်။ ဆက်လက်၍လည်း “ကျွန်ုပ်တို့သည် နိုင်ငံရေးကို မဆင်ခြင်၊ မတွေးတောမိစေကာမူ နိုင်ငံရေးသည် ကျွန်ုပ်တို့နှင့် အမြဲတစေ ဆက်သွယ်နေ၏။ ကျွန်ုပ်တို့သည် နိုင်ငံရေးကို ရှောင်ရှားစေကာမူ နိုင်ငံရေးသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ အိမ်၊ ရုံး၊ အလုပ်ရုံစသည်တို့၌ ပေါ်ပေါက်လျက်ရှိ၏။ ဤဌာနများ၌ ကျွန်ုပ်တို့သည် နေ့စဉ်နှင့်အမျှ နိုင်ငံရေးကိုပင် လုပ်နေကြရပေသည်” ဟူ၍လည်း ပြောကြားခဲ့သည်။

နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ အခြေခံလိုအပ်ချက်သည် တိုင်းပြည်သာယာဝပြောရေးနှင့် စားရေရိက္ခာဖူလုံရေးဖြစ်သည်။ ပြည်သူများအတွက် အဓိကလိုအပ်ချက်မှာလည်း တိုင်းပြည်သာယာဝပြောရေးနှင့် စားရေရိက္ခာဖူလုံရေးဖြစ်သည်။ အဆိုပါအချက်နှစ်ချက်ကို နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေဖြင့် အမျိုးသားရေးရည်မှန်းချက်အဖြစ်ချမှတ်ပြီး အကောင်အထည်ပေါ်လာအောင် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ တိုင်းပြည်သာယာဝပြောမှသာ လူမှုစီးပွားဘဝများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ပြီး ပြည်သူများအားလုံး ပျော်ရွှင်ချမ်းမြေ့စွာနေထိုင်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။

ဝါသည် သဘာဝချည်မျှင် အခြေခံ MSME စက်မှုလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် အဓိကအကျဆုံးသော စက်မှုကုန်ကြမ်းသီးနှံဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် ဝါကို ရှေးကာလများကတည်းကပင် ပြည်တွင်း၌ စိုက်ပျိုးခဲ့ကြပြီး ရက်ကန်းလုပ်ငန်းများတွင် သုံးစွဲခဲ့ကြသလို ဝါကုန်ကြမ်းကို ပြည်ပသို့တင်ပို့ခဲ့သည့် သမိုင်းကြောင်းလည်းရှိခဲ့သည်။ ယခုအခါ ဝါစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုကို အားပေးမြှင့်တင်၍ ပြည်တွင်းဖူလုံမှုမှသည် ပြည်ပသို့တင်ပို့နိုင်ရန်အထိ ရည်မှန်းချက်ထား၍ ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။