မင်္ဂလာအပေါင်း ပြည့်ဝမွှမ်းထုံသော ကျက်သရေမင်္ဂလာပြည့်ဝလှသည့် မြန်မာတို့၏ နှစ်သစ်ကူးသင်္ကြန်အခါသမယတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပညာရေးကဏ္ဍ၌ အနာဂတ်အတွက် အားတက်ဖွယ်ရာ အလင်းသစ်များ စတင်ထွန်းလင်းလာပြီဖြစ်သည်။ ၂ဝ၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကတိသစ္စာပြုပွဲအခမ်းအနား၌ ပြောကြားသည့် မိန့်ခွန်းနှင့် နိုင်ငံတော်အဆင့်ပုဂ္ဂိုလ်များ၊ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ၊ တိုင်းဒေသကြီး/ ပြည်နယ်အစိုးရများမှ ဝန်ကြီးချုပ်များ၊ ဒုတိယဝန်ကြီးများအား တွေ့ဆုံမှာကြားသည့် မိန့်ခွန်းလမ်းညွှန်ချက်များက နိုင်ငံတော်တည်ဆောက်ရေးတွင် “ပညာရေး” ကို အဓိကအသက်သွေးကြော အဖြစ်သတ်မှတ်ကာ လူသားအရင်းအမြစ် ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ရေးအတွက် မဟာဗျူဟာမြောက် ခြေလှမ်းသစ်များကို ဖော်ဆောင်ခြင်းဖြစ်သည်။

ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်လယ်ပိုင်း ဆောင်းဦးရာသီမှာ တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်နဲ့ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့ နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေတဲ့ဒေသကို လေ့လာခွင့်ရခဲ့ပါတယ်။ နယ်စပ်ဆိုတဲ့အတိုင်း တစ်ဖက်က ဗီယက်နမ်နယ်နိမိတ်စည်းရိုးနဲ့ တရုတ်နယ်နိမိတ်တံတိုင်းတွေဟာ ဆောင်းဦးမှာကျရောက်တဲ့ နှင်းမြူတွေအကြား ငွားငွားစွင့်စွင့် တည်ရှိနေတာပေါ့။ နှစ်နိုင်ငံကို ခြားနားထားတဲ့ ယွမ်မြစ် (ဗီယက်နမ်အခေါ် ဟောင်မြစ်) က အားမာန်အပြည့်နဲ့ စီးဆင်းနေပါတယ်။ မြစ်အပေါ်မှာတော့ နှစ်နိုင်ငံ နယ်စပ်ဂိတ်တည်ရှိပါတယ်။

စာရေးသူ ယခုရက်ပိုင်းအတွင်း နားထဲစွဲစွဲမြဲမြဲရှိနေအောင် နားထောင်မိနေသော သီချင်းများက (ဆရာ) မြင့်မိုးအောင်ရေးသားပြီး (ဦး)ဇော်ဝင်းထွဋ်သီဆိုထားသည့် “မျှော်လင့်ချက်ကမ်းခြေ”နှင့် (ဆရာ) ထူးအိမ်သင်ကိုယ်တိုင်ရေးသားသီဆိုထားသော “ရာဇဝင်များရဲ့သတို့သမီး”တို့ ဖြစ်ပါသည်။

စာရေးသူတို့အဖွဲ့ အောင်မြန်မာကျေးရွာဆိပ်ကမ်းကခွာတော့ ည ၇ နာရီဝန်းကျင်ရှိပြီဖြစ်သည်။ ပင်လယ်ပြင်တစ်ခုလုံး မှောင်အတိ။ စာရေးသူတို့ ညအိပ်ရပ်နားမည့် အောင်ဘာကျေးရွာရှိရာ တစ်ဖက်ကမ်းကိုမျှော်ကြည့်မိတော့ မီးရောင်တစ်လက်လက်ဖြင့် အမှောင်ယံကြား ဝင့်ဝင့်ကြွားကြွားရှိနေသော ရွာကလေးကိုလှမ်းမြင်ရသည်။ ခွာခဲ့သည့်ဆိပ်ကမ်းကို လည်ပြန်ကြည့်မိပြန်တော့ မှောင်ပိတ်ပိတ် ပင်လယ်ကမ်းနဖူးရှိ အောင်မြန်မာရွာလေးသည်လည်း မီးရောင်တဖိတ်ဖိတ်ဖြင့် လင်းလက်လျက်။ ဟိုဘက်ကမ်း၊ သည်ဘက်ကမ်း… ကမ်းနဖူးပေါ်ရှိ ရွာလေးနှစ်ရွာကို ညအမှောင်ထဲ လင်းထိန်တောက်ပနေတာ မြင်ရသည်ကပင် စာရေးသူအဖို့မှာ ကြည်နူးစရာ။ ကြည်နူးရသည့် အကြောင်းရင်းကလည်း ရှိသည်ဆိုရမည်။

တောင်သူဦးကြီးများ၏ သီးနှံစိုက်ပျိုးရေးအတွက် ဓာတ်မြေဩဇာအစားထိုးသုံးစွဲမှု နည်းပညာများစွာရှိသည့်အနက် နည်းပညာအသစ်တစ်ခုအနေဖြင့် စားမြုံ့ပြန်တိရစ္ဆာန်အစာအဖြစ် ပဲမျိုးရင်းဝင်အပင်များ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ပြီး ပူးတွဲဆောင်ရွက်အသုံးပြုနေခြင်းအကြောင်းကို ဆက်လက်ရေးသား ဆွေးနွေးလိုပါသည်။ (တကယ်တော့ နိုင်ငံတကာတွင် ဆောင်ရွက်နေသည်မှာ ကြာလှပါပြီ။)

နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံအတွက် ပညာရေးကဏ္ဍဟာ ပင်မရေသောက်မြစ်ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုကြပါတယ်။ နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ပညာတတ်တွေ အများကြီးလိုအပ်ပါတယ်။ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်တဲ့ နိုင်ငံတွေမှာ ပညာတတ်တွေများကြသလို ပညာတတ်တွေများတဲ့ နိုင်ငံတွေဟာ အခြားနိုင်ငံတွေထက် ပိုပြီးတိုးတက်ကြပါတယ်။ ဒါကြောင့် နိုင်ငံတိုင်းမှာ ပညာရေးကဏ္ဍကိုအလေးထားပြီး ပညာရေးရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေကို ဆောင်ရွက်နေကြပါတယ်။

တောင်သူဦးကြီးများ၏ သီးနှံစိုက်ပျိုးရေးအတွက် ဓာတ်မြေဩဇာ အစားထိုးသုံးစွဲမှုနည်းပညာများစွာရှိသည့်အနက် နည်းပညာအသစ်တစ်ခုအနေဖြင့် ဇီဝ မြေဩဇာများ အသုံးပြုခြင်းအကြောင်းကို ရေးသားဆွေးနွေးလိုပါသည်။

မြန်မာနိုင်ငံသည် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်။ နိုင်ငံ့စီးပွားရေး၏ အခြေခံအုတ်မြစ်မှာလည်း စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းဖြစ်ပြီး လယ်ယာစီးပွားစနစ် ရေရှည်တည်တံ့စေရေး ဦးစီးပဲ့ကိုင်သူများမှာ တောင်သူလယ်သမားများပင်ဖြစ်သည်။ နွေအပူရှိန်၊ မိုးရွာသွန်းမှု၊ လေပြင်းမုန်တိုင်းကို ဂရုမမူဘဲ လယ်ယာမြေများတွင် နဖူးကချွေးမြေခသည့်တိုင် စပါး၊ ပဲ၊ နှမ်း၊ ဝါ၊ ကြံ အစရှိသောကောက်ပဲသီးနှံများကို စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ပေးကြသည်။ သူတို့၏လက်ရုံးရည်နှင့် နှလုံးရည်ကြောင့်သာ နိုင်ငံသူ နိုင်ငံသားအားလုံး၏ နေ့စဉ်အာဟာရ ဝမ်းစာဖြည့်နိုင်ခဲ့ကြသည်။

ယနေ့ခေတ် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများတွင် အသေးစား၊ အငယ်စားနှင့် အလတ်စားစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများတည်ထောင်ခြင်းကို မြှင့်တင်ဆောင်ရွက်နေသည်။ MSME လုပ်ငန်းများသည်ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး၏ မောင်းနှင်အားများအဖြစ်တည်ရှိနေပြီး စက်မှုလုပ်ငန်းများဖွံ့ဖြိုးရေးကိုလည်း အကူအညီပေးနေကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ MSME လုပ်ငန်းများသည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ လုပ်ငန်းများ၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းကိုလည်းကောင်း၊ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အလုပ်အကိုင်နေရာ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကိုလည်းကောင်း ကိုယ်စားပြုနေကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။

EV ဘက်ထရီသည် ဘက်ထရီဆဲလ်ရာဂဏန်း (သို့မဟုတ်) ထောင်ဂဏန်းပေါင်းများစွာကို အစဉ်လိုက် အပြိုင်ချိတ်ဆက်ထားခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ဘက်ထရီဆဲလ်များကို တိကျစွာ ဂရုတစိုက်ထုတ်လုပ်ထားသော်လည်း မည်သည့်ဆဲလ်နှစ်လုံးမဆို စွမ်းဆောင်ရည်၊ အတွင်းခုခံအားနှင့် မိမိဘာသာအားကုန်ဆုံးနှုန်းတို့ အတိအကျတူညီခြင်းမရှိပါ။ ဘက်ထရီဆဲလ်များရှိ ဗို့အားများ ဟန်ချက်ညီမျှတမှု (Cell Balancing)မရှိသော ဘက်ထရီသည် အလွန်အကျွံအားသွင်းခြင်းနှင့် အားကုန်ခြင်း ဖြစ်နိုင်ခြေပိုများ၏။ ဗို့အားပိုများသည့် ဆဲလ်များမှ ဗို့အားထုတ်သုံးနေစဉ် ဗို့အားနည်းသော ဆဲလ်တစ်ခုသည် ဗို့အားကုန်သွားပါက ဆက်လက်ထုတ်စရာ ဗို့အားမရှိတော့ဘဲ ရေရှည်တွင် ပျက်စီးမှုများဖြစ်ပေါ်‌စေနိုင်၏။ ဆန့်ကျင်ဘက်အရ အားသွင်းချိန်တွင် ဗို့အားပိုများသောဆဲလ်များကို သတ်မှတ်ဗို့အားသို့ အရင်ရောက်ရှိချိန်၌ ဗို့အားနည်းသောဆဲလ်များကို ဆက်လက်အားသွင်းလျှင် သတ်မှတ်ဗို့အားရှိပြီး ဆဲလ်များကို ဆက်လက်အားသွင်းမိပြီး လွန်ကဲစွာအားသွင်းမိနိုင်၏။ ဤအခြေအနေနှစ်မျိုးလုံးသည် ဘက်ထရီယိုယွင်းပျက်စီးမှုကို မြင့်တက်စေနိုင်၏။