လူသားတို့၏ လူနေမှုစနစ်သည် ကျေးလက်မှသည် မြို့ပြသို့ တဖြည်းဖြည်း ကူးပြောင်းလာခဲ့ကြရာ ယနေ့ကမ္ဘာတွင် မြို့ပြများသည် နိုင်ငံတစ်ခု၏ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဗဟိုချက်များ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ မြို့ပြတစ်ခု၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို တိုင်းတာရာတွင် ခန့်ညားထည်ဝါသော အဆောက်အအုံများ၊ ကျယ်ပြောသော လမ်းမကြီးများဖြင့်သာမက ထိုမြို့ပြ၏ သန့်ရှင်းသပ်ရပ်မှု၊ လတ်ဆတ်သောလေထုနှင့် စနစ်ကျသော အမှိုက်သိမ်းဆည်းမှုစနစ်တို့အပေါ်တွင်လည်း များစွာမူတည်နေပါသည်။ “မြို့သာယာမှ လူကျန်းမာမည်” ဆိုသည့်အတိုင်း မြို့ပြအလှနှင့် မြို့ပြရနံ့ကို ထိန်းသိမ်းခြင်းသည် မြို့နေပြည်သူတို့၏ လူနေမှုအဆင့်အတန်းကို ဖော်ပြနေခြင်းပင်ဖြစ်ပါသည်။

ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန (ယခင်ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ရုံး) နှင့် ဥပဒေရုံးအဆင့်ဆင့်သည် ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ဥပဒေနှင့် နည်းဥပဒေများပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့်အညီ လုပ်ငန်းတာဝန်များ ဆောင်ရွက်ကြရပါသည်။ 

အီဘိုလာဗိုင်းရပ်စ်ဟာ လူနဲ့ တိရစ္ဆာန်တွေမှာ ပြင်းထန်သော သွေးယိုဖျားနာရောဂါဖြစ်စေနိုင်တဲ့ ဗိုင်းရပ်စ်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး သေဆုံးနှုန်းမြင့်မားတဲ့ ကူးစက်ရောဂါတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ ယခုအခါ အာဖရိကတိုက်အလယ်ပိုင်းရှိ ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံမှာ ယင်းအီဘိုလာဗိုင်းရပ်စ် (Ebola virus) ကူးစက်ပြန့်ပွားမှုကြောင့် လူပေါင်း ၈၈ ဦးသေဆုံးခဲ့ပြီး သံသယလူနာ ၃၃၆ ဦး ရှိလာခဲ့တဲ့အတွက် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO)က ကမ္ဘာ့ကပ်ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေရှိကြောင်း အပြင်းဆုံးသတိပေးနှိုးဆော်ချက်ဖြစ်တဲ့ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ နိုင်ငံတကာအရေးပေါ်အခြေအနေ (Public Health Emergency of International Concern-PHEIC) အဖြစ် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် သတ်မှတ်ကြေညာလိုက်ပါတယ်။

မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင် ရှေးအစဉ်အလာကပင် “ပညာရွှေအိုး လူမခိုး” ဟူသော စကားပုံဖြင့် ပညာရေး၏ ခိုင်မာလှသောတန်ဖိုးကို အလေးထားပုံဖော်ခဲ့ကြပါသည်။ ပညာသည် ခိုးယူဖျက်ဆီး၍ မရသော၊ ဘဝတစ်သက်တာလုံးအမှောင်ခွင်း၍ အလင်းဆောင်မည့် စစ်မှန်သော ရတနာပင်ဖြစ်ပါသည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ အခြေခံပညာကျောင်းများ ဖွင့်လှစ်တော့မည်ဖြစ်ရာ ဤသည်မှာ နိုင်ငံတော်၏ အနာဂတ်မျိုးဆက်သစ်များအတွက် အသိပညာဗဟုသုတရှာဖွေရာ ခရီးစဉ်သစ်တစ်ခုစတင်ခြင်းနှင့် အိပ်မက်များကို လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်ရန် ခြေလှမ်းစတင်ခြင်းပင် ဖြစ်ပါသည်။

မြန်မာတို့၏ “ကျောင်း” ဆိုသည့် အဓိပ္ပာယ်က ထိန်းကျောင်းဟူသော ဝေါဟာရမှ ဆင်းသက် လာသည်ဟု ဆိုပါသည်။ ကလေးများကို ယနေ့မှစ၍ ဘဝပြီးဆုံးသည့်အချိန်ထိ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ကောင်းမွန်စွာထိန်းကျောင်းတတ်အောင် လေ့ကျင့်ပေးသောနေရာပါ။ အများမြင်သလို စာချည်းသက်သက် သင်ပေးသည့်နေရာမဟုတ်ပါ။ စာရေး၊ စာဖတ်တတ်မြောက်မှုနှင့် စာပါအကြောင်းအရာများကို အခြေပြု၍ လူ့စွမ်းရည်များဖွံ့ဖြိုးအောင် လေ့ကျင့်ပေးသည့်နေရာပါ။ အဆိုပါ တန်ဖိုးမြင့်စွမ်းရည်ကို ကလေး၏ အသက်အရွယ်နှင့်အညီ ထက်မြက်လာ၊ တန်ဖိုးတက်သည်ထက်တက်လာအောင် လေ့ကျင့်ပေးရပါသည်။ ထိုကဲ့သို့ လူသား၏ မွေးရာပါဗီဇကို ထက်သထက်ထက်လာ၊ မြက်သထက်ပိုလာအောင် စနစ်တကျဆောင်ရွက်သည့်လုပ်ငန်းကို ကမ္ဘာ့တစ်လွှားတွင် ပညာရေးဟု သုံးနှုန်းကြပါသည်။ ပညာရေးကို ရှေ့တန်းမှ အကောင်အထည်ဖော်သည့်နေရာမှာ “ကျောင်း” များပင်ဖြစ်ပါသည်။ လူသားတို့ ယဉ်ကျေးလာသည့် အချိန်မှစ၍ “ကျောင်း” သည် ပုံစံအမျိုးမျိုးဖြင့် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်မှာ ယနေ့အထိပင်ဖြစ်ပါသည်။

နွေရာသီကျောင်းပိတ်ရက် သုံးလတာကာလသည် ကျောင်းတော်ကြီးနှင့် ဝေးကွာပြီး ပျင်းရိငြီးငွေ့ဖွယ်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ကျောင်းပိတ်ရာသီ၌ ပျော်ရာပျော်ရာ ဌာနများနှင့် သန်ရာသန်ရာတို့တွင် ကျင်လည်ကြသည်ဆိုသော်လည်း အပေါင်းအသင်းသူငယ်ချင်းများနှင့် တစုတဝေးတည်းပေါင်းစုံရာ စာသင်ကျောင်းများ၏ ပျော်ရွှင်မှုကို လိုက်မမီဟုထင်သည်။