မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင် ရှေးအစဉ်အလာကပင် “ပညာရွှေအိုး လူမခိုး” ဟူသော စကားပုံဖြင့် ပညာရေး၏ ခိုင်မာလှသောတန်ဖိုးကို အလေးထားပုံဖော်ခဲ့ကြပါသည်။ ပညာသည် ခိုးယူဖျက်ဆီး၍ မရသော၊ ဘဝတစ်သက်တာလုံးအမှောင်ခွင်း၍ အလင်းဆောင်မည့် စစ်မှန်သော ရတနာပင်ဖြစ်ပါသည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ အခြေခံပညာကျောင်းများ ဖွင့်လှစ်တော့မည်ဖြစ်ရာ ဤသည်မှာ နိုင်ငံတော်၏ အနာဂတ်မျိုးဆက်သစ်များအတွက် အသိပညာဗဟုသုတရှာဖွေရာ ခရီးစဉ်သစ်တစ်ခုစတင်ခြင်းနှင့် အိပ်မက်များကို လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်ရန် ခြေလှမ်းစတင်ခြင်းပင် ဖြစ်ပါသည်။

မြန်မာတို့၏ “ကျောင်း” ဆိုသည့် အဓိပ္ပာယ်က ထိန်းကျောင်းဟူသော ဝေါဟာရမှ ဆင်းသက် လာသည်ဟု ဆိုပါသည်။ ကလေးများကို ယနေ့မှစ၍ ဘဝပြီးဆုံးသည့်အချိန်ထိ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ကောင်းမွန်စွာထိန်းကျောင်းတတ်အောင် လေ့ကျင့်ပေးသောနေရာပါ။ အများမြင်သလို စာချည်းသက်သက် သင်ပေးသည့်နေရာမဟုတ်ပါ။ စာရေး၊ စာဖတ်တတ်မြောက်မှုနှင့် စာပါအကြောင်းအရာများကို အခြေပြု၍ လူ့စွမ်းရည်များဖွံ့ဖြိုးအောင် လေ့ကျင့်ပေးသည့်နေရာပါ။ အဆိုပါ တန်ဖိုးမြင့်စွမ်းရည်ကို ကလေး၏ အသက်အရွယ်နှင့်အညီ ထက်မြက်လာ၊ တန်ဖိုးတက်သည်ထက်တက်လာအောင် လေ့ကျင့်ပေးရပါသည်။ ထိုကဲ့သို့ လူသား၏ မွေးရာပါဗီဇကို ထက်သထက်ထက်လာ၊ မြက်သထက်ပိုလာအောင် စနစ်တကျဆောင်ရွက်သည့်လုပ်ငန်းကို ကမ္ဘာ့တစ်လွှားတွင် ပညာရေးဟု သုံးနှုန်းကြပါသည်။ ပညာရေးကို ရှေ့တန်းမှ အကောင်အထည်ဖော်သည့်နေရာမှာ “ကျောင်း” များပင်ဖြစ်ပါသည်။ လူသားတို့ ယဉ်ကျေးလာသည့် အချိန်မှစ၍ “ကျောင်း” သည် ပုံစံအမျိုးမျိုးဖြင့် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်မှာ ယနေ့အထိပင်ဖြစ်ပါသည်။

၁၉၉၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့တွင်ကျင်းပခဲ့သည့် ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေညီလာခံအစီအစဉ်၏ ဒုတိယအကြိမ်မြောက် ကော်မတီအစည်းအဝေးတွင် ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲဆိုင်ရာ အကြောင်းကိစ္စရပ်များကို ပိုမိုနားလည်သဘောပေါက်စေရန်နှင့် ထိန်းသိမ်းရေးလုပ်ငန်းများ အရှိန်အဟုန်မြှင့်တင်ဆောင်ရွက်စေရန် ရည်ရွယ်၍ နှစ်စဉ် မေလ ၂၂ ရက်နေ့အား “အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲထိန်းသိမ်းရေးနေ့” အဖြစ် သတ်မှတ်ကြေညာခဲ့ပါသည်။

Naypyitaw State Academy ၏ ခမ်းနားထည်ဝါသော ဘက်စုံသုံးခန်းမကြီး၌ ၅-၅-၂၀၂၆ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော နိုင်ငံတော်သမ္မတထံမှ ဩဝါဒခံယူပွဲ၌ ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ပညာသင်နှစ် လူရည်ချွန်မောင်မယ်များ တက်ရောက်ခဲ့ကြပါသည်။

ကမ္ဘာပေါ်ရှိ လူသားအပါအဝင် သတ္တဝါများအားလုံး အသက်ရှင်သန်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် အဓိကကျသည့် ရှားပါးသယံဇာတများထဲတွင် ရေအရင်းအမြစ် ပါဝင်သည်။ ကမ္ဘာ့လူဦးရေ တိုးတက်များပြားလာမှု၊ ကုန်ထုတ်လုပ်မှုအမျိုးမျိုး ထွန်းကားလာသည်နှင့်အတူ ရေအရင်းအမြစ်သည်လည်း တဖြည်းဖြည်း ပို၍၊ ပို၍ရှားပါးလာသည်ဟု သုတေသီများက ဆိုသည်။ ထိုသို့ သယံဇာတပမာဏနှင့် လူတို့လိုအပ်သည့်ပမာဏမျှတမှု လျော့ကျလာသောအခါ အငြင်းပွားမှုများ၊ ပဋိပက္ခများ၊ ထိုမှတစ်ဆင့် စစ်ပွဲများဖြစ်လာသည်အထိ ဆိုးကျိုးများ ကြီးမားလာတော့သည်။

ဩစတြေးလျနိုင်ငံ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးက နိုင်ငံတကာ၌ ထိပ်တန်းရောက်နေရခြင်းမှာ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးပညာ အဆင့်မြင့်ပညာရေးနှင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းလုပ်ငန်းပညာရေးတို့ နှစ်စဉ်တိုးတက်ပြောင်းလဲလာမှုအပေါ် မူတည်ပါသည်။ ဩစတြေးလျနိုင်ငံ တက္ကသိုလ်များရှိ စိုက်ပျိုးရေး ပညာသင်ကြား၊ သုတေသနများ ဆောင်ရွက်နေမှုများကို အမိနိုင်ငံအတွက် အုပ်တစ်ချပ်၊ သဲတစ်ပွင့်ပမာ ဆက်လက်ဆွေးနွေးလိုပါသည်။

ပျားမွေးမြူရေးလုပ်ငန်းသည် လူသားတို့၏ စားရေရိက္ခာဖူလုံရေး၊ အာဟာရဖူလုံရေးနှင့် စိုက်ပျိုးရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် အရေးပါသောမွေးမြူရေးလုပ်ငန်းတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ပျားများသည် ပျားရည်၊ ပျားဖယောင်း၊ တော်ဝင်ဂျယ်လီ (Royal Jelly)၊ ပရိုပိုလစ် (Propolis)၊ ဝတ်မှုန် (Bee Pollen)နှင့် ပျားအဆိပ် (Bee Venom) ကဲ့သို့သော တန်ဖိုးမြင့်ထုတ်ကုန်များကို ထုတ်လုပ်ပေးနိုင်သည့်အပြင် စိုက်ပျိုးသီးနှံများအတွက် ဝတ်မှုန်ကူးပေးခြင်းအားဖြင့် သီးနှံအထွက်နှုန်းနှင့် အရည်အသွေးကိုတိုးတက်စေသော အရေးကြီးဝတ်မှုန်ကူးပေးသည့် အင်းဆက်များဖြစ်ကြသည်။

ပညာရေးက ကလေးတစ်ယောက်ရဲ့ သိမြင်မှုကိုမြှင့်တင်ပေးသလို အကျင့်စာရိတ္တ၊ စဉ်းစားတွေးခေါ်နိုင်စွမ်း၊ ဘဝမှာအခက်အခဲတွေ ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းနိုင်စွမ်းနဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်နိုင်စွမ်းတွေကို တည်ဆောက်ပေးနိုင်ပါတယ်။

အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ၊ အူဆွားရာ (Ushuaia) ဆိပ်ကမ်းမှ (၁-၄-၂၀၂၆)ရက်နေ့တွင် ထွက်ခွာခဲ့သည့် နယ်သာလန်နိုင်ငံ အလံလွှင့်ထူထားသော အမ်ဗွီဟွန်ဒီယက်ဇ် (MV Hondius) အပျော်စီး သင်္ဘောခရီးစဉ်တွင် လိုက်ပါလာသည့်ခရီးသည်အချို့၌ ဖျားနာခြင်း၊ အသက်ရှူရခက်ခဲခြင်းနှင့် အဆုတ်ရောင်လက္ခဏာများ ပေါ်ပေါက်ခံစားရလာခဲ့သည်ကိုတွေ့ရှိခဲ့ရကြောင်းနှင့် အဆိုပါရောဂါ လက္ခဏာများသည် ဟန်းတာဗိုင်းရပ်စ် အဆုတ်ရောင်ရောဂါလက္ခဏာစု (Hantavirus Pulmonary Syndrome-HPS)နှင့် ဆင်တူသဖြင့် ဓာတ်ခွဲစစ်ဆေးကြည့်ရာ ဟန်းတာဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ကူးစက်ခံထားရသည်ကို တွေ့ရှိရကြောင်း ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့၏ ထုတ်ပြန်ချက်များအရ သိရှိရပါသည်။ အဆိုပါသင်္ဘောပေါ်တွင် (၈-၅-၂ဝ၂၆) ရက်နေ့အထိ ဟန်းတာဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါ ကူးစက်ဖြစ်ပွားသူ ရှစ်ဦးရှိခဲ့ပြီး ၎င်းတို့အနက် အသက်(၇၀)အရွယ် ဒတ်ခ်ျလူမျိုးအမျိုးသားတစ်ဦး၊ ၎င်း၏ဇနီးနှင့် ဂျာမန်လူမျိုးအမျိုးသမီးတစ်ဦး စုစုပေါင်းသုံးဦးသည် ရောဂါကြောင့်သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

သဘာဝကပေးသည့် အစားအစာများတွင် ထူးခြားသည့်အာဟာရဓာတ်များ ပေါများစွာပါဝင်ပြီး လူသားတို့၏ ကျန်းမာရေးအပေါ် ကြီးမားသောအကျိုးရလဒ်များဖြစ်ပေါ်စေသည့်အတွက် မှို သို့မဟုတ် သဘာဝကပေးသည့် ထူးခြားသောလက်ဆောင်အကြောင်း ကျန်းမာရေးရှုထောင့်အရ သိကောင်းစရာများကို ရေးသားတင်ပြလိုက်ရပါသည်။