မဟာဗျူဟာမြောက် စွမ်းအင်စီမံကိန်းနှင့် အမြင်သစ် မြန်မာနိုင်ငံ၏အနာဂတ် အပိုင်း (၂)

ကောင်းပြည့်

အပိုင်း (၁) တွင် တောင်အမေရိကတိုက်၏ စွမ်းအင်ဗဟိုချက်ဖြစ်သော အီတိုင်းပု (Itaipu) ဆည်အကြောင်းကို လေ့လာခဲ့ပြီးနောက် ယခုအပိုင်း (၂) တွင်မူ အာရှတိုက်၏ ဂုဏ်ဆောင်၊ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်းအဖြစ် စံချိန်တင်ထားသည့် တရုတ်နိုင်ငံ၏ မြစ်ကျဉ်းသုံးသွယ်ရေကာတာ (Three Gorges Dam) အကြောင်းကို ဆက်လက်တင်ပြသွားပါမည်။

တရုတ်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းကြောင်းနှင့် စီးပွားရေးတွင် အရေးပါလှသော ယန်ဇီမြစ်ကြောင်းပေါ်၌ တည်ဆောက်ထားသည့် အဆိုပါဧရာမစီမံကိန်းကြီးသည် နိုင်ငံ၏အနာဂတ်ကို မောင်းနှင်ပေးနေသည့် အနုစိတ်ဖန်တီးထားသော စွမ်းအင်အချက်အချာ မဏ္ဍိုင်ကြီးတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ အဆိုပါစွမ်းဆောင်ချက်သည် လူသားတို့၏ စိတ်ကူးစိတ်သန်းကို လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်ထားသည့် နည်းပညာ၏ အထွတ်အထိပ်ဖြစ်သကဲ့သို့ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ စက်မှုကဏ္ဍနှင့် စွမ်းအင်လုံခြုံရေးကို မည်သို့ပြောင်းလဲပေးနိုင်သည်ဆိုသည့် သက်သေပြချက်တစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါသည်။

ယခုတင်ပြမည့်အကြောင်းအရာ၌ မြစ်ကျဉ်းသုံးသွယ်ရေကာတာကပေးစွမ်းနေသည့် အံ့မခန်း စွမ်းအင်ပမာဏ၊ ရေဘေးကာကွယ်ရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေးကဏ္ဍအပေါ် အကျိုးပြုမှုများ၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိခိုက်မှုကို နည်းပညာဖြင့် မည်သို့ဟန်ချက်ညီအောင် ထိန်းညှိထားပုံတို့ကို အသေးစိတ်လေ့လာကြည့်ကြပါမည်။

တရုတ်နိုင်ငံ၏ နှလုံးသားသဖွယ် စီးဆင်းနေသော ယန်ဇီမြစ်မင်း၏ အရှိန်အဟုန်ကို ထိန်းကျောင်းကာ လူသားတို့၏ အံ့မခန်းအင်ဂျင်နီယာ အတတ်ပညာဖြင့် ထုဆစ်ပုံဖော်ထားသည့် မြစ်ကျဉ်းသုံးသွယ်ရေကာတာသည် ခေတ်သစ်ကမ္ဘာ၏ အကြီးမားဆုံးသော အခြေခံအဆောက်အအုံစီမံကိန်းကြီးအဖြစ် ရပ်တည်နေပါသည်။ ထိုဧရာမဆည်ကြီးသည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးအနာဂတ်ကို လင်းထိန်စေရန်နှင့် ပြည်သူသန်းပေါင်းများစွာ၏ လူနေမှုဘဝကို မြှင့်တင်ပေးရန် ရည်ရွယ်တည်ဆောက်ထားသည့် ခေတ်မီမျှော်လင့်ချက် ပြယုဂ်တစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါသည်။

မြစ်ကျဉ်းသုံးသွယ်ရေကာတာ၏ အထင်ရှားဆုံးသောကောင်းကျိုးမှာ ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်ကို အတိုင်းအဆမရှိ ထုတ်လုပ်ပေးနိုင်ခြင်းပင်ဖြစ်ပါသည်။ ဆည်အတွင်း တပ်ဆင်ထားသော ခေတ်မီတာဘိုင်စက်ကြီးများက တစ်နှစ်လျှင် ကီလိုဝပ်နာရီ ဘီလီယံ ၁၀၀ နီးပါးရှိသော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားများကို ထုတ်လုပ်ပေးလျက်ရှိရာ ယင်းထုတ်လုပ်မှုစွမ်းအားက ကမ္ဘာပေါ်၌ အကြီးမားဆုံးသော သန့်ရှင်းသည့် စွမ်းအင်စက်ရုံကြီးအဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်နေပါသည်။ ယင်းသို့ရရှိလာသော ဧရာမလျှပ်စစ်စွမ်းအားသည် တရုတ်နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ ဒေသကြီး ၉ ခုနှင့် မြို့ကြီး ၂ ခုသို့ ဖြန့်ကြက်ပေးပို့လျက်ရှိရာ နိုင်ငံ၏စွမ်းအင်လုံခြုံရေးအတွက် အဓိကမဏ္ဍိုင် ကြီးဖြစ်လာပါသည်။

လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကို တည်ငြိမ်စွာနှင့် ဈေးနှုန်းချိုသာစွာရရှိလာခြင်းကြောင့် အကြီးစားစက်မှုဇုန်များ၊ အထူးသဖြင့် ကုန်ထုတ်လုပ်မှုနှင့် နည်းပညာကဏ္ဍတွင် အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာခဲ့ပါသည်။ ထိုစွမ်းအင်ဖြန့်ကြက်မှုသည် မြို့ပြဒေသများရှိ လျှပ်စစ်လိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းပေးရုံသာမက ကျေးလက်ဒေသများအထိပါ လျှပ်စစ်မီးလင်းစေခြင်းဖြင့် ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးနှင့် လူမှုစီးပွားအဆင့်အတန်းကို တိုက်ရိုက်မြှင့်တင်ပေးနိုင်ခဲ့ပါသည်။ ထို့အပြင် ကျောက်မီးသွေးလောင်စာများအစား ရေအားလျှပ်စစ်ကို အစားထိုးအသုံးပြုနိုင်ခြင်းကြောင့် နှစ်စဉ်ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်တန်ချိန် သန်း ၁၀၀ နီးပါး လေထုအတွင်းရောက်ရှိမှုကို တားဆီးပေးကာ ကမ္ဘာကြီးပူနွေးမှုကို တိုက်ဖျက်ရာတွင် အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်နေပါသည်။

ရေဘေးကာကွယ်ရေးသည် မြစ်ကျဉ်းသုံးသွယ် ရေကာတာ၏တန်ဖိုးမဖြတ်နိုင်သော အကျိုးကျေးဇူးတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ ယန်ဇီမြစ်သည် သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် ကြောက်မက်ဖွယ်ရာ ရေကြီးမှုများကြောင့် လူပေါင်းများစွာ၏ အသက်အိုးအိမ်များကို ဆုံးရှုံးစေခဲ့သော်လည်း ယခုအခါ ဆည်အတွင်း ရေအမြောက်အမြားကို သိုလှောင်ထိန်းညှိနိုင်စွမ်းရှိခြင်းကြောင့် မြစ်အောက်ပိုင်းရှိ စိုက်ပျိုးရေးမြေများနှင့် မြို့ပြဒေသများမှာ ရေရှည်တည်တံ့သော ဘေးကင်းမှုကို ရရှိခဲ့ကြပါသည်။ တစ်ပြိုင်နက်တည်းမှာပင် ဆည်တည်ဆောက်လိုက်ခြင်းကြောင့် မြစ်အထက်ပိုင်းတွင် ရေမျက်နှာပြင်မြင့်တက်လာကာ ရေစီးသန်သည့်နေရာများမှာ ငြိမ်သက်သွားသဖြင့် ဧရာမကုန်တင်သင်္ဘောကြီးများမှာ အခက်အခဲမရှိ သွားလာနိုင်ပြီး နိုင်ငံအတွင်းပိုင်းရှိ ကုန်သွယ်မှုကွင်းဆက်ကို ပိုမိုခိုင်မာစေခဲ့ပါသည်။

စီမံကိန်း၏ အံ့မခန်းဖွယ်ရာ အောင်မြင်မှုတစ်ခုမှာ မြစ်ကြောင်းသွားလာရေးကို အဆင့်မြှင့်တင်ပေးနိုင်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ ဆောင်ရွက်ရာတွင် အဆင့်ငါးဆင့်ဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော သင်္ဘောကျောက်တင်စနစ် (Ship Locks) နှင့် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး သင်္ဘောဓာတ်လှေကား (Ship Lift) တို့က အဓိကကျသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်နေပါသည်။ အဆိုပါစနစ်များကြောင့် တန်ချိန်တစ်သောင်းခန့်ရှိသည့် ဧရာမကုန်တင်သင်္ဘောကြီးများသည် ဆည်၏ အမြင့်ကွာခြားချက်ကို အဟန့်အတားမရှိဘဲ မိနစ်ပိုင်းအတွင်း ဘေးကင်းစွာ ဖြတ်ကျော်နိုင်ကြပါသည်။ အထူးသဖြင့် ပင်လယ်ကမ်းခြေမြို့ဖြစ်သော ရှန်ဟိုင်းမြို့မှသည် နိုင်ငံအတွင်းပိုင်းရှိ ချုံကင်းမြို့အထိ ရေကြောင်းလမ်းကြောင်းမှာ ပွင့်လင်းသွားပြီး အာရှတိုက်၏ အရေးပါဆုံးသော ကုန်သွယ်ရေးသွေးကြောကြီးတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပါသည်။

အဆိုပါ ကုန်သွယ်မှုလမ်းကြောင်းများ ပွင့်လင်းလာမှုနှင့်အတူ ချိုသာသော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကိုပါရရှိလာသည့်အတွက် မြစ်ကြောင်းတစ်လျှောက်တွင် စက်ရုံအလုပ်ရုံများစွာ ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်။ ထိုဖြစ်ထွန်းမှုများက ဒေသခံပြည်သူများအတွက် အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းပေါင်းများစွာကို ဖန်တီးပေးနိုင်ခဲ့ရုံသာမက ဒေသတွင်းဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုလျှော့ချရေးနှင့် လူမှုစီးပွားဘဝ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးတို့အတွက် အားအကောင်းဆုံးလမ်းကြောင်းတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပါသည်။

စိုက်ပျိုးရေးနှင့် သောက်သုံးရေရရှိမှုကဏ္ဍတွင်လည်း စီမံကိန်းက ရေအရင်းအမြစ်ကို စနစ်တကျ စီမံခန့်ခွဲပေးနိုင်ပါသည်။ နွေရာသီတွင် ရေရှားပါးမှုကိုကာကွယ်ရန် သိုလှောင်ထားသော ရေများကို လွှတ်ပေးနိုင်သဖြင့် လယ်ယာမြေများမှာ တစ်နှစ်ပတ်လုံး စိုက်ပျိုးရေကို ဖူလုံစွာရရှိကြပါသည်။ ထို့အပြင် ဆည်အတွင်း သိုလှောင်ထားသောရေများကို စနစ်တကျသန့်စင်၍ အနီးနားရှိ မြို့ပြများနှင့် စက်မှုဇုန်များသို့ ဖြန့်ဝေပေးနိုင်ခြင်းကြောင့် လူသန်းပေါင်းများစွာအတွက် သန့်ရှင်းသောရေ အရင်းအမြစ်ကို ပေးစွမ်းနိုင်ခဲ့ပါသည်။ ခရီးသွားလုပ်ငန်းဖွံ့ဖြိုးလာခြင်းကလည်း ဒေသတွင်းစီးပွားရေးလည်ပတ်မှုကို ပိုမိုအားကောင်းစေသည့်အပြင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ အင်ဂျင်နီယာအတတ်ပညာကို ကမ္ဘာက လေးစားလာစေသည့် အမျိုးသားရေးဂုဏ်ဆောင်မှတ်တိုင်တစ်ခုလည်း ဖြစ်လာပါသည်။

တည်ဆောက်ရေးကာလတွင် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသော အဓိကစိန်ခေါ်မှုကြီးမှာ ယန်ဇီမြစ်၏ အားကောင်းလှသော ရေစီးကြောင်းကိုထိန်းချုပ်ကာ မြစ်ကြောင်းလမ်းလွှဲခြင်းဖြစ်ပါသည်။ အင်ဂျင်နီယာများက ဧရာမကျောက်တောင်ကြီးများကို ဖောက်ခွဲကာ လမ်းကြောင်းသစ်များ ဖန်တီးခြင်းနှင့် မြစ်အတွင်းကျောက်တုံးကြီးများကို တိကျစွာပစ်ချပိတ်ဆို့ခြင်း စသည့်နည်းဗျူဟာများကိုအသုံးပြု၍ အောင်မြင်စွာဖြေရှင်းခဲ့ကြပါသည်။ ဆည်အတွင်း နုန်းမြေများပိတ်မိလာကာ သက်တမ်းတိုတောင်းစေမည့် ပြဿနာကိုလည်း “ကြည်လင်သောရေကို သိုလှောင်ပြီး နောက်ကျိသောရေကို စွန့်ထုတ်ခြင်း” နည်းစနစ်ဖြင့် ဖြေရှင်းကာ နုန်းထုတ်ပြွန်များမှတစ်ဆင့် နုန်းများကို စနစ်တကျ ဖယ်ရှားပေးလျက်ရှိပါသည်။

သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို ကာကွယ်ရန်အတွက်လည်း ခေတ်မီနည်းပညာရပ်ဆိုင်ရာ အစီအမံများကိုလည်း စနစ်တကျထည့်သွင်းဆောင်ရွက်ထားပါသည်။ ယန်ဇီမြစ်ကြောင်းတစ်လျှောက်ရှိ ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများကိုထိန်းသိမ်းရန် ဘေးမဲ့ဇုန်များနှင့် ငါးမျိုးပွားစခန်းများ တည်ထောင်ထားသည့်အပြင်၊ ငါးများသဘာဝအတိုင်း ဆန်တက်နိုင်ရန် ငါးကူးလမ်းကြောင်းများကိုလည်း ဖန်တီးပေးထားပါသည်။ ထို့ပြင် ဆည်၏ကမ်းပါးတစ်လျှောက်တွင် သစ်ပင်ပေါင်းသန်းနှင့်ချီ၍စိုက်ပျိုးကာ မြေဆီလွှာတိုက်စားမှုကို ကာကွယ်သည့် “အစိမ်းရောင်တံတိုင်း” များအဖြစ် ဖန်တီးထားခြင်းက မြေပြိုမှုအန္တရာယ်ကို လျှော့ချပေးရုံသာမက ဒေသတွင်း ရာသီဥတုကိုလည်း မျှတစေပါသည်။

ဆည်၏ကြံ့ခိုင်မှုကို စောင့်ကြည့်ရန်အတွက်လည်း အာရုံခံကိရိယာ (Sensors) ပေါင်း ၁၂,၀၀၀ ကျော်ကို ဆည်ကိုယ်ထည်အတွင်း တပ်ဆင်ထားပြီး တုန်ခါမှုနှင့် ရေဖိအားကို စက္ကန့်မလပ်တိုင်းတာလျက်ရှိပါသည်။ ထို့အပြင် GPS နှင့် လေဆာတိုင်းတာရေးစနစ်တို့ကိုအသုံးပြု၍ ဆည်တည်နေရာတိကျမှုကို မီလီမီတာအဆင့်အထိ စောင့်ကြည့်သကဲ့သို့ ရေအောက်ပိုင်းကြံ့ခိုင်မှုကိုလည်း လူမဲ့ရေငုပ်သင်္ဘောငယ်များ (ROVs) နှင့် အသံလှိုင်းသုံးကိရိယာ (Sonar) များဖြင့် စစ်ဆေးပါသည်။ ယင်းသို့ အဆင့်မြင့်နည်းပညာရပ်များ ဘက်စုံပေါင်းစပ်ထားခြင်းကြောင့် ဆည်ကြီးသည် အလုံခြုံဆုံးအနေအထားတွင် တည်ရှိနေပါသည်။

ဆည်၏သက်တမ်းနှင့်ပတ်သက်၍ ပင်မကိုယ်ထည်ဖြစ်သော ကွန်ကရစ်တံတိုင်းကြီးကို နှစ်ပေါင်း ၁၀၀ မှ ၁၅၀ အထိခိုင်ခံ့စေရန် ရည်ရွယ်တည်ဆောက်ထားပြီး စနစ်တကျ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုများ ပြုလုပ်လျက်ရှိပါသည်။ တာဘိုင်စက်ကြီးများ၏သက်တမ်းမှာ နှစ် ၃၀ မှ ၅၀ ခန့်ရှိသော်လည်း ခေတ်မီဒစ်ဂျစ်တယ်စနစ်များဖြင့် အမြဲမပြတ်အဆင့်မြှင့်တင်နေခြင်းကြောင့် ဆည်ကြီးသည် ရာစုနှစ်တစ်ခုထက်မက ဆက်လက်လည်ပတ်နိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။ စီမံကိန်းသည် လက်ရှိမျိုးဆက်အတွက်သာမက နောင်လာမည့် မျိုးဆက်များအတွက်ပါ စွမ်းအင်လုံခြုံမှုနှင့် သာယာဝပြောမှုကိုပေးစွမ်းနိုင်မည့် ရေရှည်တည်တံ့သော အောင်မြင်မှုတစ်ခုအဖြစ် ယန်ဇီမြစ်ကြောင်းတစ်လျှောက် ခိုင်မာစွာဆက်လက်တည်ရှိနေဦးမည် ဖြစ်ပါသည်။

ယန်ဇီမြစ်ကြောင်းပေါ်ရှိ မြစ်ကျဉ်းသုံးသွယ် ရေကာတာသည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ စွမ်းအင်ကဏ္ဍကိုသာမက ရေကြောင်းကုန်သွယ်မှုနှင့် ရေဘေးကာကွယ်ရေးကဏ္ဍများကိုပါ တစ်ဆစ်ချိုးပြောင်းလဲပေးနိုင်ခဲ့သည့် ဧရာမစီမံကိန်းကြီးဖြစ်ပါသည်။ အဆိုပါ စီမံကိန်းကြီးသည် အင်ဂျင်နီယာအတတ်ပညာ၏ စွမ်းပကားဖြင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များကို မည်သို့ထိန်းချုပ်နိုင်သည်၊ နည်းပညာကိုအသုံးချကာ ဂေဟစနစ်ကို မည်သို့ပြန်လည်ကုစားနိုင်သည်ဆိုသည့် သင်ခန်းစာများကို ကမ္ဘာကိုထင်ရှားစွာ ပြသလျက်ရှိပါသည်။ အောင်မြင်မှုများသည် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးအရှိန်အဟုန်ကို မြှင့်တင်ရန်အတွက် ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်သည် မည်မျှအရေးပါကြောင်းကို သက်သေထူနေပါသည်။ ။