‘‘ မြန်မာဘယ်ကစ ’’     ဟူသည့်     ခေတ်ဦးမြန်မာ့သမိုင်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍  ငြင်းချက်နှစ်ခုရှိသည်။  တစ်ခုက  မြန်မာတို့သည် မြန်မာ့မြေပေါ်တွင်ပင် ပေါက်ဖွားရှင်သန်လာကြကာ အဆင့်ဆင့် တိုးတက်ထွန်းကားလာခြင်းဖြစ်သည်ဟူ၍  ဖြစ်ပြီး နောက်တစ်ခု ကမူ မြန်မာတို့သည် အခြားဒေသမှ အချိန်တိုတိုအတွင်း ဒုန်းစိုင်း ဝင်ရောက်လာကြသူများဖြစ်သည်ဟူ၍  ဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်ခြင်း ကြောင့် မြန်မာ့သမိုင်းကို ခေတ်အမြင်ဖြင့် လေ့လာမည်ဆိုပါက ပုဂံခေတ်    အနော်ရထာမင်းမတိုင်မီ     မြန်မာ့သမိုင်းသည် ငြင်းချက်များ၊ ကွက်လပ်များ၊ အနုမာန မှန်းဆဖြည့်စွက်ချက် များဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။

မြန်မာတို့ ဝါစိုက်ပျိုးခဲ့သည်မှာ နှစ်ပေါင်းထောင်ချီကြာမြင့်ခဲ့ပြီ ဖြစ်ရာ မြန်မာ့ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုတွင် ဝါဂွမ်းစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှု နှင့် ချည်ထည်ရက်လုပ်မှုတို့က တစ်ခန်းတစ်ကဏ္ဍပါဝင်လျက်ရှိ သည်။ ဝါကို ပြည်တွင်း၌ သုံးစွဲရုံမျှမက  ပြည်ပသို့  တင်ပို့ရောင်းချ နိုင်ခဲ့ရာ ကုန်းဘောင်ခေတ်နှောင်း မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်တွင် ဝါသည် တော်ဝင်သီးနှံဖြစ်ခဲ့ပြီး ပြည်ပတင်ပို့မှုကို တစ်ဦးတည်း ချုပ်ကိုင်သည့်စနစ် ကျင့်သုံးခဲ့သည်။

အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူ MNDAA အဖွဲ့က ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း) လားရှိုးမြို့အတွင်းတိုက်ပွဲများ  ဖော်ဆောင်ပြီး စစ်ရေးနှင့်သက်ဆိုင်ခြင်းမရှိသည့်       တပ်မတော်ဆေးရုံကို ရှော့တိုက်ဒုံးများ၊ လက်နက်ကြီးများ၊ ဒရုန်းများဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက် ခိုက်မှုကြောင့်  ဆေးရုံတက်လူနာ  ဒေသခံအရပ်သားများ၊  ဌာန ဆိုင်ရာ  ဝန်ထမ်းများနှင့်   လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏    မိသားစု ဝင်များ ထိခိုက်သေဆုံးခဲ့ရပြီး အချို့ကို အဓမ္မဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင် သွားခဲ့သည်ဟု သိရသည်။

အာဟာရဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများကို     ပြည်သူလူထုပိုမိုသိရှိပြီး ပူးပေါင်းပါဝင်ဆောင်ရွက်နိုင်ကြစေရန် ရည်ရွယ်၍ အာဟာရ ဖွံ့ဖြိုးရေး ရက်သတ္တပတ်များကို ကျင်းပလျက်ရှိရာ နှစ်စဉ်ဩဂုတ် လ ပထမရက်သတ္တပတ်ကို  မိခင်နို့စနစ်တကျတိုက်ကျွေးရေး ရက်သတ္တပတ်၊   ဒုတိယရက်သတ္တပတ်ကို    ငါးနှစ်အောက်နှင့် ကျောင်းနေအရွယ်ကလေးများ  အာဟာရဖွံ့ဖြိုးရေး  ရက်သတ္တပတ်၊   တတိယ ရက်သတ္တပတ်ကို ကိုယ်ဝန်ဆောင်နှင့် နို့တိုက်မိခင်များ အာဟာရဖွံ့ဖြိုးရေး ရက်သတ္တပတ်၊ စတုတ္ထရက်သတ္တပတ်ကို အိုင်အိုဒင်းချို့တဲ့မှုပပျောက်ရေး      ရက်သတ္တပတ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။

ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန  ဆရာဝန်(သစ်လွင်)  ၅၈၁ ဦးတို့အား  နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း  ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိများအဖြစ် ဇူလိုင်  ၃၁ ရက် တွင် အခမ်းအနားဖြင့် တာဝန်ပေးအပ်ကာ ဆေးကုသမှုအတွေ့ အကြုံများ  ပိုမိုလေ့လာဆည်းပူးနိုင်စေရန်နှင့်  ပြည်သူလူထု ဆေးကုသမှုလုပ်ငန်းများတွင်   ပိုမိုအထောက်အပံ့ဖြစ်စေရန် ဗဟိုအဆင့်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးများ၊   တိုင်းဒေသကြီးများနှင့် ပြည်နယ်များရှိ ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးများတွင် တာဝန်ချထားပေး လိုက်ပြီဖြစ်သည်။

ကယားပြည်နယ် လွိုင်ကော်မြို့ရှိ ရပ်ကွက်များအတွင်းသို့ ပြီးခဲ့ သည့်ဇူလိုင် ၂၉ ရက် ညပိုင်းတွင် အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူတို့ က လက်နက်ကြီးများဖြင့် အဝေးမှပစ်ခတ်ခဲ့ကြသဖြင့် အပြစ်မဲ့ ပြည်သူအချို့ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြသည်။ ပစ်ခတ်သူတို့မှာ KNDF/KNPP/PDF အမည်ခံ အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများဖြစ် ပြီး လွိုင်ကော်မြို့၏ ရပ်ကွက်အစိတ်အပိုင်းအချို့တွင် အချိန် ကာလအခိုက်အတန့်မျှ ဝင်ရောက်ခိုအောင်းခဲ့ကြသူများလည်း ဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၏ လူဦးရေ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်မှာ ကျေးလက်ဒေသ များတွင် နေထိုင်ကြခြင်းဖြစ်ရာ ကျေးလက်ဒေသများကို ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်အောင်ဆောင်ရွက်ခြင်းက        နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး အတွက် ဆောင်ရွက်ရာတွင်   အရေးပါသည်။ ကျေးလက်ဒေသ ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများ    ဆောင်ရွက်ရာတွင်     ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှု လျှော့ချရေးအတွက် အခြေခံအဆောက်အအုံဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်း များနှင့် မိသားစုဝင်ငွေတိုးပွားရေး၊ စွမ်းဆောင်ရည်မြှင့်တင်ရေးတို့ ပါဝင်လျက်ရှိသည်။

ဒီရေတောများသည် ကမ္ဘာ့ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု ဖြစ်စဉ်များတွင် အလွန်အရေးပါသည့်ကဏ္ဍမှ   ပါဝင်နေကြသည်။   မှန်လုံအိမ် ဓာတ်ငွေ့ဖြစ်သည့်ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်ကို အခြားသစ်တော အမျိုးအစားများထက် ငါးဆမှ ဆယ်ဆခန့်အထိ ပိုမိုစုပ်ယူနိုင် စွမ်းရှိသည့် ဒီရေတောများသည် ကမ္ဘာကြီးပူနွေးလာမှုကို လျှော့ ချနိုင်ရေးတွင် လွန်စွာအရေးပါသည့်အလျောက် သဘာဝဒီရေ တောများ   ထိန်းသိမ်းရေးနှင့်    ပြန်လည်ထူထောင်ရေးတို့ကို အလေးထားဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်လျက်ရှိသည်။

ဝင်ငွေရှာဖွေသည့် ဒုစရိုက်လုပ်ငန်းများအနက် မူးယစ်ဆေးဝါး ကုန်ကူးမှုနှင့် လက်နက်မှောင်ခိုမှုတို့ပြီးလျှင် လူကုန်ကူးမှုသည် တတိယမြောက် ဝင်ငွေအများဆုံး ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ကမ္ဘာ ပေါ်တွင်    လူကုန်ကူးမှုပြဿနာသည်   ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများတွင် အဆိုးရွားဆုံးဟု ဆိုသော်လည်း အမေရိကန်ကဲ့သို့သော နိုင်ငံ၌ ပင်လျှင် လူကုန်ကူးမှု ပြဿနာမကင်း။ ကမ္ဘာတစ်လွှား ကြီးထွား လာနေသည့် လူကုန်ကူးမှု ဒုစရိုက်လုပ်ငန်းများအနက် အွန်လိုင်း ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများ၏  လူကုန်ကူးမှုမှာ  နိုင်ငံတကာမှ  လူငယ် လူရွယ်များ သတိပြုရှောင်ရှားကြရမည့် အန္တရာယ်တစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။

ပထမမြန်မာနိုင်ငံ၏    မြို့တော်ဖြစ်ခဲ့သည့်    ပုဂံရှေးဟောင်း ယဉ်ကျေးမှုနယ်မြေတစ်ခုလုံးကို ကုလသမဂ္ဂပညာရေး၊ သိပ္ပံနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့က ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊  ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ဘုရားပုထိုး ဂူကျောင်း ၃၈၀၀ ကျော် တည်ရှိနေဆဲဖြစ်သည့် ပုဂံဒေသတစ်ခု လုံးသည် ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ဗိဿနိုး၊ ဟန်လင်း၊ သရေခေတ္တရာ ပျူမြို့ဟောင်းသုံးမြို့ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စာရင်းဝင်ခဲ့ပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယမြောက် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စာရင်းဝင်ခဲ့ ခြင်းဖြစ်သည်။