“အဲဒီတော့ လွတ်လပ်ရေး ရပင်ရသော်ငြားလည်း လွတ်လပ်ရေး ရဲ့ တာဝန်တွေကို ကျွန်တော်တို့က မထမ်းဆောင်ချင်ဘူးဆိုရင် ခင်ဗျားတို့ရတဲ့ လွတ်လပ်ရေးဟာ ဒီကနေ့ရပြီး မနက်ဖြန်ခါ တခြား လက်ပြန်ပါသွားမှာပဲဆိုတာ ခင်ဗျားတို့ သိစေချင်တယ်”ဟူသော စကားစုကို မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေး ဗိသုကာကြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းက ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁၃ ရက်တွင် ပြောကြားခဲ့သည့် နောက်ဆုံးမိန့်ခွန်း တွင်  ပြောကြားခဲ့သည်။ ယင်းမိန့်ခွန်းပါ ပြောကြားချက်များအရ လွတ်လပ်ရေး၏  တာဝန်များသည်  တိုင်းပြည်ကို  ကာကွယ်ရန်နှင့် အခြားနိုင်ငံများနည်းတူ    ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက်    ကြိုးပမ်း ထမ်းရွက်ရန်ဖြစ်သည်။

ကမ္ဘာသုံးပြက္ခဒိန်အရ  ယနေ့သည်  ၂၀၂၂  ခုနှစ်သို့  ရောက်ရှိပြီ ဖြစ်သည်။  ၂၀၂၁ ခုနှစ်သည်  ယမန်နေ့ အတိတ်တွင် ကျန်ရစ်ခဲ့ပြီ။ တစ်ရက်ပြီးတစ်ရက် ကုန်ဆုံးသည်နှင့်အမျှ အတိတ်သည်လည်း ဝေး၍ ဝေး၍ ကျန်ရစ်ခဲ့မည်သာဖြစ်သည်။ ပြက္ခဒိန်ဟူသည် တစ်ဆက် တစ်စပ်တည်းသော အချိန်ကို နှစ်၊ လ၊ ရက်များအဖြစ် ပိုင်းခြား အမှတ်အသားပြုခြင်းဖြစ်ပြီး လူသားတို့၏ လူရေးလူရာပြုဖွယ်ကိစ္စ အဝဝတို့အတွက် အသုံးချခြင်းဖြစ်ရာ နှစ်ဟောင်းကုန်ခြင်း၊ နှစ်သစ် စတင်ခြင်းတို့သည် ပြက္ခဒိန်၏ သဘောသာဖြစ်ပြီး အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်၊ အနာဂတ် ဟူသော ကာလသုံးပါး ယန္တရားကမူ  ထာဝရလည်ပတ် နေမည်ဖြစ်သည်။ 

၁၈၈၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် နယ်ချဲ့ ဗြိတိသျှလက်အောက်သို့ တစ်နိုင်ငံလုံးကျ‌ရောက်သွားခဲ့ရပြီး အချုပ် အခြာအာဏာပိုင် လွတ်လပ်သောနိုင်ငံအဖြစ်ကို လက်လွတ်ဆုံးရှုံး ခဲ့ရသည်။ သူ့ကျွန်ဘဝသို့ ကျရောက်သွားရသော အပြောင်းအလဲသည် လွန်စွာလျင်မြန်လှသည့်အတွက်  မြန်မာပြည်သူတို့သည်  ဝေခွဲမရ တွေဝေမှုများဖြင့် အခိုက်အတန့် ငြိမ်သက်နေခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ၁၈၈၆ ခုနှစ်၏ နှစ်လယ်ပိုင်းသို့ ရောက်လာသည့်အခါ အဖြစ်မှန်ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း  သိမြင်သွားကြပြီဖြစ်သည့်အလျောက်   ဆန့်ကျင် တိုက်ခိုက်မှုများ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

လေးကေ့ကော်ဖြစ်စဉ်ကြောင့် တစ်ဖက်နိုင်ငံသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင် နေကြရသည့် အပြစ်မဲ့ပြည်သူများ မိမိနိုင်ငံဘက်ရှိ မူလနေထိုင်ခဲ့ရာ နေရပ်များဆီသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်လျက်ရှိပြီဖြစ်သည်။ လေးကော့ ကော်အပါအဝင်  ကရင်ပြည်နယ်ရှိ  ဒေသများတွင်  တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေး  သဘောတူစာချုပ်  (NCA)  ကြောင့် သေနတ်သံနှင့် ယမ်းခိုးယမ်းငွေ့တို့ ဆိတ်သုဉ်းပျောက်ကွယ်လျက် အေးချမ်းသာယာမှုများကို ဒေသခံပြည်သူတို့ လက်တွေ့ခံစားခဲ့ကြ ရသည်မှာ ကာလတစ်ရပ်ကြာခဲ့ပြီဖြစ်သည်။

ရန်ကုန်မြို့အခြေစိုက် အနောက်နိုင်ငံများမှ သံရုံးအချို့က  ကရင် ပြည်နယ်တွင် ပေါ်ပေါက်နေသည့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်စဉ်များ နှင့် ပတ်သက်၍ ပူးတွဲကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့ခြင်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက သက်ဆိုင်ရာသံရုံးများသို့ သံတမန်စာ ပေးပို့သတိပေးခြင်းနှင့်  ထုတ်ပြန်ကြေညာချက်ကို ကန့်ကွက်ခြင်း တို့ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါသံရုံးများက    ပူးတွဲထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် ကြေညာချက်ပါ စိစစ်အတည်ပြုနိုင်ခြင်းမရှိသော အချက်အလက်များ နှင့် စွပ်စွဲမှုများက သက်ဆိုင်ရာအိမ်ရှင်နိုင်ငံ၏  ပြည်တွင်းရေးကို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ရာရောက်ခြင်းကြောင့်  ယခုကဲ့သို့   သတိပေး ကန့်ကွက်ချက်ထွက်ပေါ်လာခြင်းပင်ဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် တရားမဝင်ကုန်သွယ်မှု အခြေတည်နေခဲ့သည်မှာ ဆယ်စုနှစ်များစွာကြာခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ စီမံကိန်းစီးပွားရေးစနစ် ကျင့်သုံး ခဲ့သည့်ခေတ်တွင် စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည့် မှောင်ခိုကုန်သွယ်မှု ခေါ် တရားမဝင်ကုန်သွယ်မှုသည် ခေတ်စနစ်များ ပြောင်းခဲ့ပြီးသည့် နောက်တွင်လည်း  ပျောက်ကွယ်မသွားဘဲ ဆက်လက်ရှင်သန်နေဆဲ ဖြစ်သည်ကို တွေ့ရသည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့တရားမဝင်ကုန်သွယ်မှု အညွှန်းကိန်းတွင် နိုင်ငံ ၈၄ နိုင်ငံအနက် မြန်မာနိုင်ငံက  အဆင့် ၈၂ ဖြစ်သည်။  မြန်မာအောက်မှ  နိုင်ငံနှစ်နိုင်ငံမှာ အီရတ်နှင့်  လစ်ဗျားတို့ ဖြစ်ရာ မိမိတို့နိုင်ငံ၏ အခြေအနေကို မှန်းဆကြည့်နိုင်သည်။

မိမိတို့နိုင်ငံတွင် ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါ ကူးစက်မှုနှုန်း သုံးရာခိုင်နှုန်း အောက်သို့ ရောက်ရှိလာသည်မှာ  ရက်သတ္တနှစ်ပတ်ခန့် ရှိလာပြီ ဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ   ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့်  ဌာနဆိုင်ရာ များ၏   ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်မှုများ၊  လူမှုရေးအသင်းအဖွဲ့များ၏ ကူညီပံ့ပိုးမှုများအပြင်     ပြည်သူလူထု၏    စည်းကမ်းလိုက်နာမှု ကောင်းမွန်ခြင်းတို့၏  ရလဒ်ပင်ဖြစ်သည်။ တစ်ဦးချင်း လွတ်လပ်မှု ကို ဦးစားပေးပြီး   ကူးစက်မြန်ကပ်ရောဂါနှင့်  စပ်လျဉ်း၍ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှုတို့ အားနည်းသည့်နိုင်ငံတို့တွင်  ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးသည့် နိုင်ငံဖြစ်စေကာမူ ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါ၏ ခြိမ်းခြောက်မှုက  မြင့်မား နေဆဲဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံသည် ဘာသာရေးလွတ်လပ်မှုရှိသည့်နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ဥပဒေများနှင့်   မဆန့်ကျင်ပါက၊  တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများနှင့် အခြားဘာသာ သာသနာများကို ထိခိုက်နစ်နာမှုမရှိပါက မိမိတို့ ကိုးကွယ်သည့် ဘာသာ သာသနာကို လွတ်လပ်စွာ ဆောင်ရွက်ခွင့် ပြုထားသည့်နိုင်ငံလည်း ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံသားအများစု ကိုးကွယ် သည့် ဗုဒ္ဓဘာသာ  သာသနာနှင့်တကွ   ခရစ်ယာန်၊ အစ္စလာမ်၊ ဟိန္ဒူဘာသာ သာသနာတို့အပြင် နတ်ကိုးကွယ်သော ဘာသာ တို့ကိုပါ အသိအမှတ်ပြုထားသည်။ အသိအမှတ်ပြုထားသည့် ဘာသာ သာသနာများကို တတ်နိုင်သမျှ ကူညီစောင့်ရှောက်မည် ဟုလည်း ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။