ထင္ရွားေက်ာ္ၾကား ေစတီပုထုိးႏွင့္ ေရွးေဟာင္း အေမြအႏွစ္မ်ား တည္ရွိရာ ရာမညေျမ

ေဆာင္းပါး
=======
 
ထင္ရွားေက်ာ္ၾကား ေစတီပုထုိးႏွင့္ ေရွးေဟာင္း
အေမြအႏွစ္မ်ား တည္ရွိရာ ရာမညေျမ
===============================
 
(စိုးစိုးႏုိင္ေၾကးမံု)
 
ျမန္မာႏုိင္ငံေတာင္ဘက္ရွိ မြန္ျပည္နယ္တြင္ ထင္ရွားေက်ာ္ၾကားသည့္ ေစတီပုထုိးမ်ား၊ ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္မ်ား၊ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္႐ႈခင္းမ်ား၊ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ား၏ ႐ိုးရာယဥ္ေက်းမႈကို ထိန္းသိမ္း၍ ေရွးမူမပ်က္ေနထိုင္ၾကေသာေက်းရြာမ်ားရွိသည့္အျပင္ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး ေကာင္းမြန္မႈေၾကာင့္ ျပည္တြင္းဘုရားဖူးဧည့္သည္ႏွင့္ ႏုိင္ငံျခားခရီးသြားဧည့္သည္
အမ်ားဆုံးလာေရာက္ေသာ ေဒသတစ္ခုျဖစ္သည္။မြန္ျပည္နယ္ၿမိဳ႕ေတာ္ ေမာ္လၿမဳိင္သည္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွ ၁၈၇ မိုင္ခန္႔ ကြာေဝးၿပီး ရန္ကုန္-ေမာ္လၿမိဳင္-ထားဝယ္ကားလမ္းအတိုင္းသြားႏုိင္သည္။ ပဲခူးတုိင္းေဒသႀကီးရွိ စစ္ေတာင္းတံတား ေက်ာ္လြန္သည္ႏွင့္ မြန္တို႔ ဌာေနရာမညေျမနယ္စပ္အတြင္း စတင္ဝင္ေရာက္လာသည္။ 
 
ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွ မုိင္ ၁၂ဝ ခန္႔သြားၿပီးေသာအခါ က်ဳိက္ထုိၿမိဳ႕သုိ႔ေရာက္ရွိမည္ျဖစ္ရာ မြန္ျပည္နယ္၏  အထင္ကရေနရာတစ္ခုျဖစ္ေသာ ထူးျခားအံ့ဖြယ္ ဆံေတာ္ရွင္က်ဳိက္ထီး႐ိုးေစတီေတာ္ကို ဖူးေျမာ္ႏုိင္သည္။ က်ဳိက္ထိုၿမိဳ႕မွ ကိုးမုိင္ေဝးေသာ က်ဳိက္ထီး႐ိုးေစတီေတာင္ေျခရွိ ကင္ပြန္းစခန္းမွ ေတာင္ေပၚသို႔ ကားျဖင့္ ကုိးမိုင္ခန္႔ႏွင့္ ေျခက်င္ျဖင့္  ၇ မိုင္ ၇ ဖာလုံ အကြာအေဝးတက္ရပါမည္။
 
ဆံေတာ္ရွင္ က်ဳိက္ထီး႐ိုးေစတီေတာ္သည္ မတ္ေစာက္ေသာ ေက်ာက္ေဆာင္ႀကီးေပၚတြင္ ေခ်ာက္ကမ္းပါးဘက္သို႔ ငါးေပခန္႔ အစြန္းထြက္ေနသည့္ ရေသ့၏ဦးေခါင္းႏွင့္တူေသာေက်ာက္တုံးအေပၚ၌ တည္ထားသည္မွာ ထူးျခားအံ့ဖြယ္ေကာင္းလွသည္။ က်ဳိက္ထီး႐ိုးေစတီသည္ က်ဳိက္ထုိၿမိဳ႕နယ္ အျမင့္ ၃၆၁၅ ေပရွိေသာ ေပါင္းေလာင္းေတာင္ထိပ္ေပၚတြင္ တည္ရွိသည္။ 
 
ေဂါတမျမတ္စြာဘုရားသည္ ဘုရားအျဖစ္သို႔ေရာက္ေတာ္မူၿပီး ရွစ္ဝါေျမာက္တြင္ ဂဝံပတိရဟႏၲာျမတ္၏ ေတာင္းပန္ခ်က္အရ သုဝဏၰဘူမိ သထုံျပည္သို႔ ေဒသစာရီၾကြခ်ီခဲ့စဥ္ ျမတ္စြာဘုရားရွင္က သာသနာအရွည္ တည္တံ့ေရးေျမာ္ျမင္ၿပီး ဆံေတာ္မ်ားေပးသနားရာတြင္ က်ဳိက္ထီး႐ိုးေတာင္ေတာ္မွ တိႆရေသ့ႀကီးလည္း ရရွိခဲ့သည္။ တိႆရေသ့ႀကီးသည္ ဆံေတာ္ကို  ဦးေခါင္း
ထက္ဆံက်စ္ၾကားတြင္ ကိုးကြယ္ထားရွိရာမွ ပ်ံလြန္ေတာ္မူခါနီးအခ်ိန္၌ ေစတီတည္ထားကိုးကြယ္ရန္ အၾကံေတာ္ျဖစ္ေပၚခဲ့သည္ကို သိၾကားမင္းသိရွိေတာ္မူၿပီး တိႆရေသ့ႀကီး၏ ဦးေခါင္းႏွင့္တူေသာ အျမင့္ေပ ၂၆ ဒသမ ၇၅ ေပ၊ လုံးပတ္ ၈၄ ေပ၊ အေလးခ်ိန္ ၆၁၁ ဒသမ ၄၅ တန္ခ်ိန္ရွိသည့္  ဂရင္းႏုိက္ေက်ာက္တုံးႀကီးကို သမုဒၵရာၾကမ္းျပင္ေအာက္မွ ဆယ္ယူ၍ က်ဳိက္ထီး႐ိုးေတာင္ေတာ္ရွိလုံးပတ္ ၅၅ ေတာင္ ၁ မုိက္၊ အျမင့္ ၈၃ ေတာင္ရွိေသာ
ေက်ာက္ေတာင္ထိပ္တြင္ ၾကက္မ တစ္ဝပ္စာလြတ္၍ တင္လွဴေပးခဲ့သည္။ တိႆရေသ့ႀကီးသည္ ဆံေတာ္မ်ားကို ရတနာျမၾကဳပ္တြင္ထည့္သြင္းၿပီး ေက်ာက္တုံးေတာ္ႀကီး၏ အထက္အလယ္ဗဟို၌ အနက္ ၃ ေတာင္ ၁ မိုက္၊ 
အဝ ေျခာက္လက္မရွိေသာ တြင္းေတာ္တြင္ ဌာပနာ၍ မဟာသကၠရာဇ္ ၁၁၈၃ ခုႏွစ္တြင္ က်ဳိက္ထီး႐ိုးေစတီကို စတင္တည္ခဲ့ေၾကာင္း သမုိင္းမွတ္တမ္းမ်ားအရ သိရသည္။ 
 
က်ဳိက္ထီး႐ိုးေစတီရင္ျပင္ေတာ္မွ ေျမာက္ဘက္ႏွစ္ဖာလုံအကြာရွိ မုဆိုးေတာင္၊ ၄င္းမွ ေလးဖာလုံအကြာရွိ ေက်ာက္ဆီယိုေစတီ၊ ေက်ာက္လႈပ္ေစတီအလြန္ သံုးဖာလံုခန္႔ေဝးေသာ နဂါးေစတီႏွင့္ ဖားေစတီ၊ ၄င္းတို႔မွ ႏွစ္ဖာလံု
ခန္႔ေဝးေသာ ေက်ာက္ထပ္ေစတီႏွင့္  က်ဳိက္ထီး႐ုိးေစတီ၏ အေနာက္ဘက္ သံုးဖာလံုခန္႔ေဝးေသာ က်ီးကန္းပါးစပ္ဂူတို႔ကိုလည္း ဖူးေျမာ္ႏုိင္သည္။
 
က်ဳိက္ထီး႐ုိးမွအျပန္က်ဳိက္ထုိၿမိဳ႕ရွိ က်ဳိက္ေပါေလာ(မွဲ႕ရွင္ေတာ္ဘုရား)ကို ဖူးေျမာ္ႏုိင္သည္။ သမုိင္းအဆုိအရ သီဟုိဠ္ကြၽန္း၌ စိုးစံေတာ္မူေသာ ေဒဝါနံပီယတိႆမင္းႀကီးသည္ ျမတ္စြာဘုရားရွင္ကို သက္ေတာ္ထင္ရွား မဖူးလိုက္ရသူမ်ားအတြက္ ၾကည္ညိဳႏုိင္ရန္ ႐ုပ္ပြားေတာ္ေလးဆူကို ကြၽန္းတုံးေဖာင္၊ သကၤန္းတုံးေဖာင္၊ ပိႏၷဲ တုံးေဖာင္ႏွင့္ ေက်ာက္လွည္းဘီးေဖာင္တို႔ျဖင့္တင္ကာ သမုဒၵရာအတြင္းသို႔ အဓိ႒ာန္ျပဳ ေမွ်ာလႊတ္ေတာ္မူသည္။ 
 
ကြၽန္းတုံးေဖာင္ျဖင့္ေမ်ာလာေသာ ႐ုပ္ပြားေတာ္သည္ ပုသိမ္ကမ္းေျခသို႔ဆုိက္ေရာက္ၿပီး ပုသိမ္ၿမိဳ႕ ေရႊမုေ႒ာေစတီေတာ္၏ အာ႐ုံခံတန္ေဆာင္းတစ္ခုအတြင္း ''သီဟိုဠ္ရွင္ဘုန္းေတာ္ျပည့္ဘုရား'' ဘြဲ႕ေတာ္ျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ 
သကၤန္းတုံးေဖာင္ျဖင့္ေမ်ာလာေသာ ႐ုပ္ပြားေတာ္သည္ ထားဝယ္ၿမိဳ႕သို႔ေရာက္ရွိၿပီး ''ရွင္မုတၴီး'' ဘြဲ႕ေတာ္ျဖင့္လည္းေကာင္း၊ ပိႏၷဲတုံးေဖာင္ျဖင့္ေမ်ာလာေသာ ႐ုပ္ပြားေတာ္တစ္ဆူသည္ က်ဳိကၡမီကမ္းေျခသို႔ ဆုိက္ေရာက္ၿပီး ''က်ဳိကၡမီေရလယ္ဘုရား'' ဘြဲ႕ေတာ္ျဖင့္လည္းေကာင္း၊ ေက်ာက္လွည္းဘီးေဖာင္ျဖင့္ ေမ်ာလာေသာ ႐ုပ္ပြားေတာ္သည္ က်ဳိက္ထုိၿမိဳ႕သို႔ေရာက္ရွိၿပီး ''က်ဳိက္ေပါ
ေလာ''ဘြဲ႕ေတာ္ျဖင့္လည္းေကာင္း ထင္ရွားသည္။ ဘြဲ႕ေတာ္ကို မူလက က်ဳိက္ေပါေလာဘုရား၊ ေနာင္ေသာ္ ပကတိမ်က္စိကဲ့သို႔ ၾကည္လင္ေတာက္ပေသာ မ်က္လုံးေတာ္ကိုအစြဲျပဳ၍ က်ဳိက္ေပါေလာမ်က္ရွင္ေတာ္ဘုရား၊ ယခုအခါ လက္ယာဘက္  နားထင္ေပၚတြင္ရွိေသာ မွဲ႔ေတာ္ကိုအစြဲျပဳ၍ က်ဳိက္ေပါေလာမွဲ႔ရွင္ေတာ္ဘုရားဟူ၍ ပူေဇာ္ၾကသည္။ 
 
က်ဳိက္ထုိၿမိဳ႕ရွိ  ဘုရားမ်ား  ဖူးေျမာ္ၿပီးေသာအခါဘီးလင္းၿမိဳ႕ ေတာင္စြန္းေက်းရြာ ေကလာသေတာင္ေတာ္တြင္ တည္ထားေသာ  ေကလာသဆံေတာ္ရွင္ ဘုရား၊ ဇုတ္သုတ္ေက်းရြာတြင္ က်ဳိက္ထီးေဆာင္းဘုရား၊ သမုိင္းဝင္ ဂဝံေက်ာက္႐ုပ္တုမ်ား၊ မဲလံေတာင္ေတာ္ရွိ မဲလံဆံေတာ္ရွင္၊ ေက်ာက္ပိဘုရားႏွင့္ေက်ာက္တံခါး ေစတီ၊ ကုသိနာ႐ံုဆံေတာ္ရွင္ ေစတီေတာ္မ်ားကိုလည္း ဖူးေျမာ္ႏုိင္သည္။ 
 
မဲလံဆံေတာ္ရွင္ေစတီေတာ္သည္  ဘီးလင္းၿမိဳ႕မွ ဖာပြန္ၿမိဳ႕သို႔သြားသည့္ ကားလမ္းအတုိင္း ၁၄ မုိင္ ၄ ဖာလုံအကြာ ေပ ၈၆ဝ ျမင့္ေသာ နာဂ ပပ္ပတေတာင္ထြတ္ဖ်ားတြင္တည္ထားသည္။ ေတာင္ေျခမွ ဂဝံအုတ္လမ္း
ျဖင့္ ေျခက်င္တက္ေရာက္ႏုိင္ၿပီး အက်ယ္ ၁၃ ေပရွိ ကြန္ကရစ္လမ္းမွ ေတာင္တက္ကားမ်ားျဖင့္ လြယ္ကူစြာဖူးေျမာ္ႏုိင္သည္။ မဲလံဆံေတာ္ရွင္ေစတီသည္ ေက်ာက္တုံးႀကီးေပၚတြင္ ေက်ာက္တုံးငယ္ဆင့္ကာ တည္ထားေသာေစတီျဖစ္ၿပီး ဘုရားရွင္ သက္ေတာ္ထင္ရွားရွိစဥ္က ခ်ီးျမႇင့္ခဲ့ေသာဆံေတာ္ကို ဌာပနာထားသည္ဟု သိရသည္။  ထို႔ျပင္ ဆံေတာ္ရွင္ေစတီတြင္ ခ်ိတ္ဆြဲထားေသာ ၁၂၅၉ ခုႏွစ္က သြန္းလုပ္ထားသည့္ ေခါင္းေလာင္း ေတာ္ႀကီး၊ ေခါင္းေလာင္းေတာ္ႀကီးေပါင္းကိုင္းမွ ဗိသုကာလက္ရာမ်ားႏွင့္ ေရွးေဟာင္းအုတ္ခ်ပ္မ်ားကိုလည္း ေလ့လာႏုိင္သည္။ 
 
ဘီးလင္းၿမိဳ႕မွတစ္ဆင့္၂၅ မုိင္ေဝးေသာ သထံုၿမိဳ႕ရွိ ေရႊစာရံဘုရားႏွင့္ ေစတီေတာ္ပရိဝုဏ္အတြင္း ေက်ာက္စာခ်ပ္မ်ား၊ ျမသပိတ္ေစတီေတာ္၊ ေနမိႏၵရေတာင္၊ အလံတစ္ရာေစတီ၊ ႏွီးဘုရားႏွင့္ မဟာျမတ္မုနိဘုရားမ်ား
ကိုလည္းေကာင္း၊ ေပါင္ၿမိဳ႕နယ္ရွိ ဇင္းက်ဳိက္ေရတံခြန္ႏွင့္ဇင္းက်ဳိက္ဘုရား၊ ေက်ာက္သေဘၤာေစတီ၊ မဟာေဗာဓိေစတီ၊ ႏြားလပုိ႔ေတာင္ေတာ္ရွိ ဗႏၶိေသလာ ဆုေတာင္းျပည့္ ဆံေတာ္ရွင္ေစတီေတာ္၊ မုတၱမေတာင္တန္းေပၚရွိ က်ဳိက္ဖ်င္းကူေစတီမ်ားကိုလည္းေကာင္း ဖူးေျမာ္ႏုိင္သည္။
 
ဗႏၶိေသလာဆံေတာ္ရွင္ေစတီသည္ အျမင့္ ၁၈၈၈ ေပရွိေသာ ႏြားလပုိ႔ေတာင္ေပၚတြင္ တည္ရွိၿပီး ဥာဏ္ေတာ္ကိုးေတာင္ျမင့္သည္။ ေက်ာက္တံုးသံုးလံုးအဆင့္ဆင့္ထက္တြင္ တည္ထားကိုးကြယ္ျခင္းျဖစ္ရာ အလြန္ထူးျခားလွေပသည္။ အေပၚေက်ာက္တံုး အျမင့္ ၈ ဒသမ ၂၅ ေပႏွင့္ ေက်ာက္တံုးလံုးပတ္ ၂၅ ဒသမ ၅ ေပ၊ အလယ္ ေက်ာက္တံုးအျမင့္ ၁ဝ ဒသမ ၅ ေပႏွင့္ ေက်ာက္တံုးလံုးပတ္ ၄၂ ဒသမ ၇၅ ေပ၊ ေအာက္ခံေက်ာက္တံုး အျမင့္  ၇ ဒသမ ၅ ေပႏွင့္ ေက်ာက္တံုးလံုးပတ္ ၅၂ ဒသမ ၅ ေပရွိသည္။ ႏြားလပို႔ေတာင္ဆုေတာင္းျပည့္ ေစတီေတာ္ကိုက်ဳိက္ထီး႐ုိးေစတီအား တည္ခဲ့သည့္ ရွင္တိႆရေသ့ကပင္တည္ခဲ့သည္။ မူလဘြဲ႕ေတာ္မွာ ဗႏၶိေသလာ(ေက်ာက္မ်ားဆက္ထားေသာ ဘုရား)ဟူ၍ျဖစ္ၿပီး ကရင္တုိင္းရင္းသားမ်ားက လံုးထုိဖုိ(ေက်ာက္တံုးဘုရား)ဟူ၍ ေခၚဆုိၾကသည္။ေပါင္ၿမိဳ႕မွ ၁ဝ မုိင္ေဝးေသာ ထန္းပင္
ေခ်ာင္ေက်းရြာ အလွပ္ေဒသႏွင့္ ခင္တန္းရြာ ေခ်ာင္းႏႈတ္ခမ္းအနီး ကမ္းေျခရွိ ငွက္ေကာင္ေရ တစ္ေသာင္းေက်ာ္ က်က္စားေနထုိင္ၾကသည့္ သဘာဝ ေက်းငွက္ျပတုိက္ႏွစ္ခုတို႔ကိုလည္း ေလ့လာၾကည့္႐ႈႏုိင္သည္။ 
 
သထံုခ႐ုိင္အတြင္းရွိ ၿမိဳ႕နယ္မ်ားမွ တန္ခုိးႀကီးဘုရားမ်ားႏွင့္ သမုိင္းဝင္ေနရာမ်ား၊ ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္ မ်ား၊ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္႐ႈခင္းမ်ားကို လွည့္လည္ဖူးေျမာ္ၾကည့္႐ႈၿပီးလွ်င္ ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕သို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အရွည္ဆံုးသံလြင္တံတား(ေမာ္လၿမိဳင္)ကို ျဖတ္၍ခရီးဆက္ႏုိင္သည္။ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕ ေတာင္ဝိုင္းရပ္ ေမာ္လၿမိဳင္ ေလဆိပ္အနီး ေတာင္ညိဳေတာင္တန္းေပၚရွိ ျမတ္စြာဘုရားရွင္ ရဟႏၲာ ၅ဝဝ တုိ႔ကို ဖူးေျမာ္ႏုိင္ၿပီး က်ဳိက္သလႅံ ေစတီ၊ ဦးဇိနေစတီ၊ က်ဳိက္သုတ္ေစတီ၊ ပန္းရံပ်ံဝတ္ေက်ာင္း၊ မန္းက်ီးေတာေရႊေက်ာင္း၊ ရတနာဘံုျမင့္ေက်ာင္း၊ ေမာ္လၿမိဳင္-မုဒံု ကားလမ္းေပၚရွိ ႏုိင္ငံျခားသားအမ်ားဆံုးလာေရာက္၍ တရားအားထုတ္ၾကသည့္ ဖားေအာက္ ေတာရဘုန္းႀကီးေက်ာင္းႏွင့္ ကမၻာ့အႀကီးဆံုး ေလ်ာင္းေတာ္မူဘုရားတစ္ဆူျဖစ္ေသာ ဝင္းစိန္ေတာရရွိ ဇိနသုခ ရန္ေအာင္ခ်မ္းသာေလ်ာင္းေတာ္မူ ႐ုပ္ပြားေတာ္ျမတ္ႀကီးတို႔ကိုလည္း ဖူးေျမာ္ႏုိင္သည္။ 
 
ေလ်ာင္းေတာ္မူ႐ုပ္ပြားေတာ္သည္ ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕မွ ၁၄ မုိင္အကြာတြင္ တည္ရွိၿပီး အလ်ား ေပ ၆ဝဝ၊ အျမင့္ေပ ၁ဝဝ ရွိသည္။ ဘုရားဖူးမ်ားသည္ ႐ုပ္ပြားေတာ္၏ အထက္အဆင့္ဆင့္သို႔ ဝင္ေရာက္ၿပီး ဘုရား၏ နံရံေပၚ
တြင္ ဗုဒၶျဖစ္စဥ္ေတာ္မ်ား၊ ဇာတ္နိပါတ္ေတာ္မ်ားႏွင့္ ငရဲခန္းမ်ားကို သ႐ုပ္ေဖာ္ျပသထားသည္မ်ားကို ၾကည့္႐ႈေလ့လာႏုိင္သည္။
 
ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕မွ ၁၂ မုိင္ခန္႔ေဝးေသာ က်ဳိက္မေရာၿမိဳ႕တြင္ မြန္ဘုရင္မႀကီး ရွင္ေစာပုမွ ျပန္လည္တည္ထား ကိုးကြယ္ခဲ့သည့္ က်ဳိက္မေရာဆုေတာင္းျပည့္ဘုရားႀကီးရိွ ဗုဒၶ႐ုပ္ပြားေတာ္ႀကီးမွာ အလြန္ေတြ႕ရခဲေသာ ေျခႏွစ္ဖက္ခ် ပံုစံျဖစ္သည္။ က်ဳိက္မေရာၿမိဳ႕ဝင္ လမ္းေဘးဝဲယာတြင္ သာယာလွသည့္ ထန္းပင္တန္းမ်ားႏွင့္ က်ဳိက္မေရာ ၿမိဳ႕နယ္အတြင္းရွိ ခ႐ံုဂူ၊ ဖားေဘာင္ဂူ၊ မရမ္း
ဂူ၊ ေရပူကန္မ်ားႏွင့္ ေဒါင္းဒင္အင္း စသည့္ေနရာမ်ားကို သြားႏုိင္သည္။
 
ဖားေဘာင္ဂူသည္ ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕မွ မုိင္ ၃ဝ အကြာ က်ဳိက္မေရာၿမိဳ႕နယ္တြင္ရွိသည္။ က်ဳိက္မေရာၿမိဳ႕မွ ခ႐ုံဂူသြားရာလမ္းအတုိင္း ဝင္လာၿပီး တရနာကြၽန္းကုန္းရြာမွ ဝါးျပန္ကုန္းရြာထိ တစ္နာရီခန္႔သြားလွ်င္ ေရာက္ပါသည္။ ဂူဝတြင္ ဘုရားဆင္းတုေတာ္မ်ားတည္ထားၿပီး လိုဏ္ဂူအတြင္းေလ့လာရန္ ပုဂံဂူ၊ နန္းေတာ္ဂူ၊ ဟသၤာ ဂူ၊ ငါးဂူႏွင့္ ေဇာ္ဂ်ီဂူ ဟူ၍ အပိုင္းငါးပိုင္းခြဲထားသည္။
 
ပုဂံဂူႏွင့္ နန္းေတာ္ဂူကို ေပ ၂ဝ ခန္႔ ေလွကားျဖင့္ တက္ရၿပီး ဟသၤာဂူကို ေက်ာက္တုံးမ်ားအေပၚမွတက္၍ ဆင္း၍သြားရသည္။ ငါးဂူသည္ အရွည္ဆုံးႏွင့္ အႀကီးဆုံးဂူျဖစ္သည္။ ဂူအတြင္း ေက်ာက္မ်ားသည္ ေၾကြေက်ာက္မ်ားျဖစ္ၿပီး ငါးမ်ားရွိသည့္ ေရအုိင္ကုိလည္းေတြ႕ရသည္။ မုိးတြင္းအခါ ဆဒၵန္ဂူကဲ့သို႔ ေလွျဖင့္သြားရသည္။ အဝင္ဝမွ ဆင္းတုေတာ္မ်ား၏ အေနာက္ဘက္ရွိ 
လိုဏ္ဂူႀကီးသည္ ေပ ၁ဝဝ ခန္႔ ျမင့္သည္။ တစ္ဂူလံုးစိုစြတ္ၿပီး ၫြန္မ်ားႏွင့္ေခ်ာေနသျဖင့္ ဂ႐ုတစိုက္သြားရမည္ ျဖစ္သည္။
 
ထုိမွတစ္ဆင့္ ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕မွ မုိင္ ၄ဝ ကြာေဝးေသာ သံျဖဴဇရပ္ၿမိဳ႕ရွိ ဂ်ပန္ေခတ္ ေသမင္းတမန္မီးရထား လမ္း၊ မဟာမိတ္ဓနသဟာရ စစ္သခ်ႋဳင္း၊ ဝါးခ႐ူၿမိဳ႕ေဟာင္း၊ စက္စဲကမ္းေျခႏွင့္ က်ဳိကၡမီဆုေတာင္းျပည့္ ေရလယ္ဘုရားတို႔မွာလည္း ထင္ရွားလွသည္။
 
ဆံေတာ္ရွင္က်ဳိကၡမီေရလယ္ဘုရားသည္ ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕ ေတာင္ဘက္ ၅၅ မုိင္အကြာ က်ဳိကၡမီၿမိဳ႕ အေနာက္ ဘက္ ပင္လယ္ကမ္းေျခသဲေသာင္ျပင္ထက္တြင္ တည္ရွိသည္။က်ဳိကၡမီေရလယ္ဘုရားတြင္ ဗုဒၶ႐ုပ္ပြားေတာ္သည္ ဥာဏ္ေတာ္ႏွစ္ေတာင္ခန္႔ရွိၿပီး နဂါးမင္းပါးပ်ဥ္းျဖင့္ထက္ဝယ္ဖြဲ႕ေခြေနေတာ္မူေသာ ႐ုပ္ပြားေတာ္ကို အုပ္မိုးပူေဇာ္ေနဟန္ျဖစ္သည္။
 
အေပၚဆင့္တြင္ ဗုဒၶ႐ုပ္ပြားေတာ္ ရွစ္ဆူဝန္းရံထားၿပီး ေအာက္အဆင့္တြင္ ဗုဒၶ႐ုပ္ပြားေတာ္  ၁၂ ဆူ ဝန္းရံတည္ထားေသာ ဆံေတာ္ရွင္ေစတီတစ္ဆူျဖစ္သည္။ေမာ္လၿမိဳင္-က်ဳိကၡမီကားလမ္းရွိ သံျဖဴဇရပ္အလြန္ စက္စဲလမ္းခြဲမွ ငါးမုိင္ခန္႔အကြာ ပင္လယ္ကမ္းေျခတစ္ခုရွိၿပီး စက္စဲပင္လယ္ေရခ်ဳိးဆိပ္တစ္ခုအျဖစ္ ထင္ရွားသည္။စက္စဲကမ္းေျခမွ က်ဳိကၡမီေရလယ္ဘုရားကို ဖူးေျမာ္ႏုိင္သည္။ 
 
ဒုတိယကမၻာစစ္အတြင္း ဂ်ပန္တို႔ေဖာက္လုပ္ခဲ့ေသာေသမင္းတမန္ရထားလမ္းကို ၁၉၄၂ ခုႏွစ္ ႏုိဝင္ဘာလမွ ၁၉၄၃ ခုႏွစ္ ေအာက္တုိဘာလအထိ ေဖာက္လုပ္ခဲ့ၿပီး  ျမန္မာႏုိင္ငံ သံျဖဴဇရပ္ၿမိဳ႕မွ ဘုရားသံုးဆူ ေတာင္ၾကားကို ျဖတ္လ်က္ ေကြးျမစ္ေပၚတြင္ တံတားတစ္စင္းတည္ေဆာက္ၿပီး ထုိင္းႏုိင္ငံ ဘန္ေပါင္ (Ban Pong)ၿမိဳ႕သို႔ ေဖာက္လုပ္ခဲ့ရာ ၄င္းရထားလမ္းသည္ ၂၇၅မုိင္
ေက်ာ္ရွည္လ်ားၿပီး ဘန္ေပါင္ရွိ ဘန္ေကာက္-စင္ကာပူ မီးရထားလမ္းႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္ရန္ ေဖာက္လုပ္ခဲ့သည္။
 
ရထားလမ္းေဖာက္လုပ္ရာတြင္ ျမန္မာတုိင္းရင္းသားမ်ားသာမက စစ္သံု႔ပန္းအျဖစ္ ဖမ္းဆီးထားေသာ မဟာမိတ္တပ္သားအမ်ားအျပားလည္းပါဝင္သည္။ ရထားလမ္းေဖာက္လုပ္စဥ္ အေၾကာင္းအမ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္ ေသဆံုးခဲ့ရ
သည့္ လုပ္သား ၁၂ဝဝဝဝ ေက်ာ္တို႔၏ ပုံရိပ္မွတ္တမ္းဓာတ္ပံုမ်ားျပသမည့္ သံျဖဴဇရပ္မီးရထားျပတိုက္၊ မူလမီးရထားစက္ေခါင္းႏွင့္ စစ္သခ်ႋဳင္းတို႔ကိုလည္း ေလ့လာႏုိင္သည္။
 
မဟာမိတ္စစ္သခ်ဳႋင္းသည္သံျဖဴဇရပ္-က်ဳိကၡမီကားလမ္းေဘးတြင္ တည္ရွိၿပီး ၂၅ ဧကေက်ာ္ က်ယ္ဝန္းသည္။ေသမင္းတမန္ရထားလမ္း ေဖာက္လုပ္ရာတြင္ ေသဆံုးခဲ့ရသည့္ မဟာမိတ္တပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ား၏ အုတ္ဂူငယ္ ေပါင္း ၃၇၇၁ ခုရွိၿပီး ၁၉၄၆ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၁၈ ရက္ေန႔တြင္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကိုယ္တုိင္ တက္ေရာက္ဖြင့္လွစ္ခဲ့သည္။ သက္ဆုိင္ရာစစ္သခ်ႋဳင္းေကာ္မရွင္၏ ေထာက္ပံ့ထိန္းသိမ္းမႈျဖင့္ သက္တမ္းအႏွစ္ ၆ဝ ေက်ာ္ရွိၿပီျဖစ္ေသာ္လည္း အပန္းေျဖစခန္းအျဖစ္ ထိန္းသိမ္းထားရွိမႈေၾကာင့္ က်ဆံုးခ့ဲေသာ ရဲေဘာ္မ်ား၏ သားသမီးေဆြမ်ဳိး ႏုိင္ငံျခားဧည့္သည္မ်ား ႏွစ္စဥ္လာေရာက္ဂါရဝျပဳေလ့ရွိေၾကာင္း 
သိရသည္။
 
သံလြင္ျမစ္ဝ ဘီးလူးကြၽန္းေပၚရွိ ေခ်ာင္းဆုံၿမိဳ႕နယ္အတြင္းေဆးတံလုပ္ငန္း၊ တုတ္ေကာက္လုပ္ငန္း၊ ေက်ာက္သင္ပုန္း၊ ေက်ာက္တံလုပ္ငန္း၊ သားေရကြင္းလုပ္ငန္း၊ ဝါးခေမာက္လုပ္ငန္း၊ ျမန္မာ့႐ိုးရာမုန္႔လုပ္ငန္း၊ ႐ိုးရာရက္ကန္း လုပ္ငန္းမ်ား စသည့္လက္မႈလုပ္ငန္းမ်ားရွိရာသို႔ ႏုိင္ငံျခားသား ခရီးသြားဧည့္သည္မ်ား စိတ္ဝင္တစား လာေရာက္လည္ပတ္ေလ့လာေသာ ေဒသတစ္ခုအျဖစ္ ထင္ရွားၿပီး ေစတီပုထုိးမ်ား၊ ရဟႏၲာသိမ္ေတာ္ႀကီးမ်ား၊ ေရတံခြန္၊ သဘာဝေရပူစမ္းမ်ားလည္း ေပါမ်ားလွသည္။
 
ယခင္က ေမာ္လၿမိဳင္မွ ေရစီးသန္ေသာ သံလြင္ျမစ္ႀကီးကို ေလွ၊ သမၺန္မ်ားျဖင့္ လိႈင္းေလမ်ားၾကား စုိးရိမ္ထိတ္လန္႔စြာ ကူးျဖတ္ရသည္။ ယခုအခါ ေမ ၉ ရက္က ဖြင့္လွစ္ခဲ့ေသာ ေမာ္လၿမိဳင္ႏွင့္ ေခ်ာင္းဆုံၿမိဳ႕ကို ဆက္သြယ္ေသာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းတံတား (ဘီလူးကြၽန္း)ေပၚမွ စိတ္ေအးခ်မ္းသာစြာ ျဖတ္သန္းႏုိင္သည့္အတြက္ ျပည္တြင္းဧည့္သည္မ်ားသာမက ျပည္ပခရီးသြားဧည့္သည္မ်ားလည္း ေခ်ာင္းဆုံၿမိဳ႕သို႔ လြယ္လင့္တကူ လာေရာက္ႏုိင္ေတာ့
မည္ျဖစ္သည္။
 
ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕မွ မုိင္ ၉ဝခန္႔ ေဝးေသာ ေရးၿမိဳ႕ ပုပၹဝတီေက်းရြာတြင္ ဥာဏ္ေတာ္အျမင့္ ၁၄၅ ေတာင္ရွိသည့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏အႀကီးဆုံး ေလးဆူထိုင္ေတာ္မူ ဗုဒၶ႐ုပ္ပြားေတာ္ႀကီးတည္ရွိရာ ေလးမ်က္ႏွာဘုရားႀကီးႏွင့္ ေစတီေတာ္
အတြင္း ဗုဒၶ႐ုပ္ပြားေတာ္အဆူ ၁၅ဝ၊ ရပ္ေတာ္မူ႐ုပ္ပြားေတာ္ ၆၂ ဆူတို႔ကို ဖူးေျမာ္ႏုိင္သည္။ 
 
ထို႔ျပင္ ေရး-ထားဝယ္ကားလမ္းမႀကီးအတုိင္း ေရးၿမိဳ႕မွ ဇီးျဖဴေသာင္ပင္လယ္ဝကမ္းေျခသို႔သြားလွ်င္ မိနစ္ ၂ဝ၊ ကဗ်ာဝကမ္းေျခသို႔သြားလွ်င္ တစ္နာရီခန္႔ ၾကာျမင့္မည္ျဖစ္သည္။ ကဗ်ာဝကမ္းေျခသည္ ပေစာက္ပုံကမ္းေျချဖစ္
ၿပီး  ေျမနီဝါေရာင္သဲေသာင္ျပင္ေပၚတြင္  ခ႐ုခြံမ်ား၊ ဝင္ကစြပ္ေကာင္ အမ်ားအျပားလည္း ေတြ႕ျမင္ရမည္ျဖစ္သည္။ 
 
သံျဖဴဇရပ္ၿမိဳ႕မွ ကရင္ျပည္နယ္ကိုျဖတ္၍ ဘုရားသံုးဆူလမ္းအတုိင္း ထုိင္းႏုိင္ငံသို႔လည္းေကာင္း၊ ထုိင္းႏုိင္ငံမွ ျမဝတီလမ္း၊ ဘုရားသံုးဆူလမ္းတုိ႔မွ မြန္ျပည္နယ္အတြင္းသို႔လည္းေကာင္း လည္ပတ္ႏုိင္သည္။
 
လူသားမ်ားအသက္ရွင္ရပ္တည္ေရးအတြက္ အေရးပါသည့္ ဇီဝမ်ဳိးစုံ မ်ဳိးကြဲမ်ားတည္ရွိျခင္း၊ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈကို ေလ်ာ့ပါးေစျခင္း၊ ေဂဟစနစ္ဝန္ေဆာင္မႈမ်ားကိုေပးျခင္း၊  သာယာလွပသည့္အတြက္ ခရီးသြား ဧည့္သည္မ်ားအား ဆြဲေဆာင္ႏုိင္ျခင္း စသည္တို႔ ျဖည့္ဆည္းေပးေနေသာ ေရဝပ္ေဒသ (Wetland) တစ္ခုျဖစ္သည့္မြန္ျပည္နယ္ စစ္ေတာင္းျမစ္ဝမွစ၍ က်ဳိက္ထုိႏွင့္ ဘီးလင္းၿမိဳ႕နယ္အေရွ႕ဘက္ ျမစ္ဝွမ္းေဒသကမ္းေျခထိ  (ဧရိယာ  ၄၅ဝဝဝ ဟက္တာခန္႔) က်ယ္ဝန္းသည့္ မုတၱမပင္လယ္ေကြ႕၏ ေျမာက္ဘက္ပုိင္းေဒသကို ေမလ ၁ဝ ရက္တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ စတုတၴေျမာက္ ရမ္ဆာေဒသ (Ramsar Site) အျဖစ္ သတ္မွတ္လိုက္သျဖင့္ မြန္ျပည္နယ္ အေနာက္ဘက္ရွိ မုတၱမပင္လယ္ေကြ႕ဝန္းက်င္ ေဒသခံျပည္သူမ်ား၏ လူမႈစီးပြားဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္မႈအတြက္ အလြန္အေရးပါသည့္ ေနရာေဒသတစ္ခု ျဖစ္လာေတာ့မည္ဟု ၫႊန္းဆုိေရးသားလုိက္ပါသည္။