ဇော်ထွန်းအောင်(ပညာရေး)

(ယမန်နေ့မှအဆက်)

၁၁။ စံချိန်စံညွှန်းမီကျောင်းများနှင့် စည်းကမ်း ကောင်းမွန်ရေး

နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ မိန့်ခွန်းကောက်နုတ်ချက်-

“အချို့အခြေခံပညာကျောင်းများသည် သတ်မှတ်ထားသည့်အဆင့်အလိုက် စံချိန်စံညွှန်းများနှင့် ကိုက်ညီမှုမရှိကြသည်ကို တွေ့ရကြောင်း အခြေခံပညာကျောင်းများတွင် ကျောင်းသား ကျောင်းသူများ အားကစားပြုလုပ်နိုင်ရန်အတွက် နေရာများရှိရန်လိုကြောင်း၊ အခြေခံပညာကျောင်းများအားလုံး သတ်မှတ်ထားသည့် စံချိန်စံညွှန်းများနှင့် ကိုက်ညီအောင် ပြင်ဆင်ဆောင်ရွက်ပေးသွားကြရမည်။”

စံချိန်စံညွှန်းမီကျောင်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် လက်ရှိအခြေအနေ သုံးသပ်ချက်

စာသင်ကျောင်းတစ်ကျောင်းတွင် စာသင်ခန်းများသာမက အားကစားပြုလုပ်နိုင်ရန် နေရာလပ်များ ရှိခြင်းသည် ခေတ်မီပညာရေးစံနှုန်းတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ နိုင်ငံတော်သမ္မတ လမ်းညွှန်သည့်အတိုင်း ကျောင်းများအားလုံးကို စံချိန်စံညွှန်းမီအောင် ပြင်ဆင်ပေးခြင်းသည် ကျောင်းသားများ၏ သင်ယူလိုစိတ်ကို မြှင့်တင်ပေးမည်ဖြစ်ပြီး “အမျိုးသားစည်းကမ်းအစ စာသင်ကျောင်းက” ဆိုသည့်အတိုင်း စည်းကမ်းစနစ်ကျသည့် လူ့ပတ်ဝန်းကျင်ကို ဖန်တီးပေးပါလိမ့်မည်။

၁၂။    ဗလငါးတန်ပြည့်ဝရေးနှင့် အမျိုးသား စည်းကမ်း

နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ မိန့်ခွန်းကောက်နုတ်ချက်-

‘‘အမျိုးသားစည်းကမ်းအစ စာသင်ကျောင်းကဆိုသည့်အတိုင်း မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ်ရှိသည့်၊ စည်းကမ်းကောင်းမွန်မှုရှိသည့် လူငယ်များကို အခြေခံပညာကျောင်းများမှ မွေးထုတ်ပေးသွားရန်လိုကြောင်း”။

ဆွေးနွေးချက်နှင့် လက်ရှိအခြေအနေ

ပညာရေးသည် အသိပညာပေးခြင်းသာမက စာရိတ္တပြုစုပျိုးထောင်ခြင်းလည်းဖြစ်ပါသည်။ ‘‘အမျိုးသားစည်းကမ်းအစ စာသင်ကျောင်းက’’ ဟူသည့်အတိုင်း ပြည်သူ့နီတိနှင့် စာရိတ္တပညာရပ်များကို အလေးထားသင်ကြားခြင်းသည် အနာဂတ်တွင် စည်းကမ်းရှိသော နိုင်ငံသားကောင်းများ ပေါ်ထွက်လာစေရန် အာမခံချက်ပေးခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ထို့အပြင် အားကစားနှင့်ပညာရေးကို ပေါင်းစပ်ပေးခြင်းဖြင့် လူငယ်များ၏ စိတ်ဓာတ်နှင့် ကိုယ်လက်ကြံ့ခိုင်မှုကို ဘက်စုံဖွံ့ဖြိုးစေမည် ဖြစ်ပါ သည်။

၁၃။ ပညာရေးအားနည်းချက်နှင့် နိုင်ငံရေးပြဿနာများ၏ ဆက်စပ်မှု

နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ မိန့်ခွန်းကောက်နုတ်ချက်-

“ပညာရေးအားနည်းမှုများကြောင့် အသိပညာအားနည်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာသည့်အခါ နိုင်ငံရေး ပြဿနာများ ဖြစ်ပေါ်လာသည်ကို ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် တွေ့ရှိနိုင်ကြောင်း...အဆိုပါအခြေအနေသို့ ရောက်ရှိလာခြင်းသည် မိမိတို့နိုင်ငံ၏ ပညာရေးအားနည်းချက်ကိုအသုံးချ၍ ပြည်တွင်း၊ပြည်ပမှ နိုင်ငံရေးသမားများက ၎င်းတို့၏အကျိုးအတွက် သွေးထိုးလှုံ့ဆော်၍ အသုံးချလုပ်ဆောင် ခဲ့ကြခြင်းကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း”။

အမျိုးသားစည်းကမ်းဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု သုံးသပ်ချက်

နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ ဆန်းစစ်ချက်သည် အလွန်လေးနက်သော လူမှုဗေဒဆိုင်ရာ အမှန်တရားတစ်ခုကို ဖော်ပြနေပါသည်။ ပညာရည်အားနည်းခြင်းသည် ဝေဖန်ပိုင်းခြားနိုင်စွမ်းကို လျော့နည်းစေပြီး ပြင်ပမှ သွေးထိုးလှုံ့ဆော်မှုများ၊ သတင်းမှားများအပေါ် အလွယ်တကူ ယုံကြည်သက်ဝင်သွားစေနိုင်ပါသည်။ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲအလွန်ဖြစ်စဉ်များကို ပြန်လည်သုံးသပ်လျှင် အသိပညာအားနည်းချက်ကို အရင်းပြု၍ ပဋိပက္ခလမ်းစဉ်ဆီသို့ တွန်းပို့ခြင်းခံရသည့်သာဓကများကို တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။ ဤသည်မှာ ပညာရေးစနစ်သည် အသိပညာသက်သက်ထက် ပိုင်းခြားဝေဖန်နိုင်စွမ်းရှိသော ‘‘ဉာဏ်ပညာ’’ ကို ပေးစွမ်းရန် လိုအပ်နေကြောင်း ထင်ရှားစေပါသည်။

၁၄။ လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်နှင့် စိတ်နေစိတ်ထား ပြောင်းလဲရေး

နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ မိန့်ခွန်းကောက်နုတ်ချက်-

“PDF အမည်ခံ အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီး ၎င်းတို့အနေဖြင့် ထိုအချိန်က ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်အပေါ် ကျေနပ်မှုမရှိဘဲ လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကို ရွေးချယ်ခဲ့ကြခြင်းဖြစ်ကြောင်း... ထို့ကြောင့် မိမိတို့နိုင်ငံ၏ ပညာရေးကဏ္ဍကိုမြှင့်တင်၍ နိုင်ငံသူ၊ နိုင်ငံသားများ၏ စိတ်နေစိတ်ထား (Mindset) ကို မြင့်မားလာအောင် ဆောင်ရွက်သွားရန်လိုကြောင်း”။

စိတ်နေစိတ်ထားပြောင်းလဲရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုအတွက် ပညာရေး၏ အခန်းကဏ္ဍ သုံးသပ်ချက်

ဒီမိုကရေစီစနစ်တွင် သဘောထားကွဲလွဲမှုများကို တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခြင်းနှင့် ဥပဒေဘောင်အတွင်းမှ ဖြေရှင်းခြင်းသည်သာ ယဉ်ကျေးသောလမ်းစဉ်ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် စိတ်နေစိတ်ထားအားနည်းမှုကြောင့် လက်နက်ကိုင်အကြမ်းဖက်ခြင်းကို ရွေးချယ်ခဲ့ကြခြင်းသည် တိုင်းပြည်အတွက် များစွာနစ်နာစေခဲ့ပါသည်။ နိုင်ငံတော်သမ္မတ လမ်းညွှန်သည့်အတိုင်း ပညာရေးကဏ္ဍမှတစ်ဆင့် နိုင်ငံသားများ၏ စိတ်နေစိတ်ထားကို မြှင့်တင်ပေးခြင်းသည်-

ဒီမိုကရေစီကျင့်စဉ်များကို နားလည်လာစေခြင်း၊

အမှားအမှန်ကို ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်ဖြင့် ခွဲခြားနိုင်ခြင်း၊

အသုံးချခံဘဝမှ ကင်းဝေးစေခြင်းစသည့် အကျိုးကျေးဇူးများကို ဖော်ဆောင်ပေးမည် ဖြစ်ပါ သည်။

၁၅။ KG + 9 စနစ်မှသည် အတတ်ပညာနှင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းဆီသို့

နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ မိန့်ခွန်းကောက်နုတ်ချက်-

‘‘နိုင်ငံတော်အနေဖြင့် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့်ပတ်သက်၍ လူသားအရင်းအမြစ်များရရှိရေးအတွက် အခြေခံပညာအလယ်တန်းများတွင် စက်မှု၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေး အခြေခံဘာသာရပ်များ သင်ကြားရေးကို ဆောင်ရွက်သွားမည်’’။

KG+9 စနစ်မှ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း ပညာရေးသို့ ကူးပြောင်းမှုနှင့် လက်ရှိအခြေအနေ သုံးသပ်ချက်

မြန်မာ့လူဦးရေ၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည် ကျေးလက်ဒေသတွင် နေထိုင်ကြပြီး စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးကို အဓိကလုပ်ကိုင်ကြပါသည်။ ထို့ကြောင့် အလယ်တန်းအဆင့်ကတည်းကပင် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းဆိုင်ရာ အတတ်ပညာများကို မိတ်ဆက်ပေးခြင်းသည် သီအိုရီသက်သက်ထက် လက်တွေ့နယ်ပယ်၌ အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းများ ရရှိစေနိုင်မည့် ကျွမ်းကျင်မှုအခြေပြုပညာရေးဆီသို့ ဦးတည်သွားစေမည်ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းသည် နိုင်ငံတော်၏ အဓိကစီးပွားရေးအတွက် လိုအပ်သော လူသားအရင်းအမြစ်များကို အခြေခံအဆင့်မှစ၍ စနစ်တကျ ပြုစုပျိုးထောင်ပေးခြင်းလည်း ဖြစ်ပါသည်။

၁၆။ ဒစ်ဂျစ်တယ်ခေတ်နှင့် သုတေသနကဏ္ဍ မြှင့်တင်ခြင်း

နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ မိန့်ခွန်းကောက်နုတ်ချက်-

‘‘Nay Pyi Taw State Academy၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၊ မန္တလေးတက္ကသိုလ်တို့တွင် Research and Activation များကို ရှေ့ပြေးတက္ကသိုလ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ဆောင်ရွက်သွားမည်... ပညာရည်မြင့်မားသူများအနေဖြင့် အိုင်တီနည်းပညာနှင့်ပတ်သက်၍ နိုင်ငံတကာနှင့် ရင်ပေါင်တန်းယှဉ်ပြိုင် နိုင်ရေး ဆောင်ရွက်သွားကြရမည်”။

ဒစ်ဂျစ်တယ်ခေတ်နှင့် သုတေသနအခြေပြု အဆင့်မြင့်ပညာရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု သုံးသပ်ချက်

စတုတ္ထအကြိမ်မြောက် စက်မှုတော်လှန်ရေး (4th Industrial Revolution) တွင် ဒစ်ဂျစ်တယ်ကျွမ်းကျင်မှုသည် မရှိမဖြစ် လိုအပ်ချက်ဖြစ်ပါသည်။ ရှေ့ပြေးတက္ကသိုလ်များ ဖော်ဆောင်ကာ သုတေသနစွမ်းရည်မြှင့်တင်ခြင်းသည် ပြည်တွင်း၌ပင် နိုင်ငံတကာအဆင့်မီ ပါရဂူဘွဲ့ရပညာရှင်များကို ဆက်လက်မွေးထုတ်ပေးနိုင်ရုံသာမက နိုင်ငံတော်၏ နည်းပညာနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးမှုအတွက် လိုအပ်သော ဆန်းသစ်တီထွင်မှုများကို ဖော်ဆောင်ပေးနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။ အိုင်တီနည်းပညာနှင့်ပတ်သက်၍ နိုင်ငံတကာနှင့် ရင်ပေါင်တန်းနိုင်စေရန် ဆက်လက် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ရပါမည်။

၁၇။ အတတ်ပညာနှင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း- အလယ်တန်းအဆင့် သင်ရိုးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု

နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ မိန့်ခွန်းကောက်နုတ်ချက်-

‘‘လာမည့် ၂၀၂၆-၂၀၂၇ ပညာသင်နှစ်မှစ၍ အလယ်တန်းပညာအဆင့်တွင် စက်မှု၊ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် မွေးမြူရေးပညာရပ်များကို ထည့်သွင်းသင်ကြားပေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း...’’။

အလယ်တန်းအဆင့် သင်ရိုးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုနှင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပညာရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအခြေအနေ သုံးသပ်ချက်

မြန်မာနိုင်ငံသည် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးကိုအခြေခံသော နိုင်ငံဖြစ်သည်နှင့်အညီ ကျောင်းသားလူငယ်များအား အခြေခံပညာအဆင့်ကတည်းကပင် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းဆိုင်ရာ အတတ်ပညာများနှင့် ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်စေရန် ပြင်ဆင်ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ဤသင်ရိုးသစ်သည် သီအိုရီသက်သက်ထက် လက်တွေ့နယ်ပယ်၌ အသုံးချနိုင်မည့် ကျွမ်းကျင်မှုကို ဦးစားပေးထားသဖြင့် ကျောင်းထွက်နှုန်းကို လျှော့ချနိုင်မည့်အပြင် ဒေသအလိုက် လိုအပ်သော လူသားအရင်းအမြစ်များကို အခြေခံအဆင့်မှစ၍ ပြုစုပျိုးထောင်ပေးနိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။

၁၈။ စာရိတ္တနှင့် ပြည်သူ့နီတိ- စံပြနိုင်ငံသားကောင်းများ ပျိုးထောင်ခြင်း

နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ မိန့်ခွန်းကောက်နုတ်ချက်-

‘‘ပြည်သူ့နီတိနှင့် စာရိတ္တပညာရပ်များကိုလည်း အခြေခံပညာကျောင်းများတွင် အဓိကအနေဖြင့် လူငယ်များ အကျင့်စာရိတ္တမြင့်မားစေရေးအတွက် ထည့်သွင်းသင်ကြားပေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း...’’။

စာရိတ္တနှင့် ပြည်သူ့နီတိပညာရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနှင့် လက်ရှိအခြေအနေသုံးသပ်ချက်

‘‘အမျိုးသားစည်းကမ်းအစ စာသင်ကျောင်းက’’ ဆိုသည့်အတိုင်း ပညာရည်ထူးချွန်ရုံသာမက စည်းကမ်းကောင်းမွန်ပြီး တာဝန်ယူမှုရှိသော နိုင်ငံသားကောင်းများ ပေါ်ထွက်လာစေရန် ဤဘာသာရပ်များသည် မရှိမဖြစ် လိုအပ်ပါသည်။ ပြည်သူ့နီတိကို ပြန်လည်အသက်သွင်းခြင်းဖြင့် လူငယ်များ အကြား အပြန်အလှန်လေးစားမှု၊ အများအကျိုး ဆောင်ရွက်လိုစိတ်နှင့် ဥပဒေလိုက်နာလိုစိတ်များ ကိန်းဝပ်လာစေမည် ဖြစ်ပါသည်။

၁၉။ ဗလငါးတန်နှင့် Smart School - အားကစားနှင့် နည်းပညာပေါင်းစပ်မှု

နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ မိန့်ခွန်းကောက်နုတ်ချက်-

‘‘ဗလငါးတန်နှင့်ပြည့်ဝသည့်ကျောင်းများ ဖြစ်စေရေးအတွက် အခြေခံပညာကဏ္ဍတွင် Smart School နှင့် Football for School Program ကို... ရက်ပေါင်း ၁၀၀ အတွင်း Pilot Project အနေဖြင့် ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ မူကြိုကျောင်းများကို အဆင့်မြှင့်တင်ပေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း...’’။

စံပြနိုင်ငံသားကောင်းများ ပျိုးထောင်ရေးနှင့် လက်ရှိ အခြေအနေသုံးသပ်ချက်

နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ ဤလမ်းညွှန်ချက်သည် ရက်ပေါင်း ၁၀၀ အတွင်း လက်တွေ့ကျကျ အကောင်အထည်ဖော်မည့်လုပ်ငန်းစဉ်ဖြစ်ပါသည်။ ရန်ကုန်၊ မန္တလေး၊ ဧရာဝတီ၊ ပဲခူးနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တို့တွင် ရှေ့ပြေးလုပ်ဆောင်မည့် ဤအစီအစဉ်သည် ကျောင်းသားများအား နည်းပညာနှင့် ရင်းနှီးစေမည့်အပြင် ဘောလုံးအားကစားမှတစ်ဆင့် ဗလငါးတန်နှင့် စိတ်ဓာတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ခိုင်မာမှုကိုပါ ပေးစွမ်းမည်ဖြစ်ပါသည်။ မူကြိုအဆင့်မှစ၍ အဆင့် မြှင့်တင်ခြင်းသည် ပညာရေး၏ အစဦးဆုံးသော ခြေလှမ်းကို ကောင်းမွန်စွာ အုတ်မြစ်ချပေးခြင်းပင် ဖြစ်ပါသည်။

၂၀။ အနာဂတ်အတွက် အဖိုးတန်ဆုံးသော ရင်းနှီး မြှုပ်နှံမှု

နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ မိန့်ခွန်းကောက်နုတ်ချက်-

‘‘ထိုသို့ပညာရေးကဏ္ဍတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆောင်ရွက်ခြင်းသည် နိုင်ငံတော်၏အနာဂတ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခြင်းပင် ဖြစ်ကြောင်း”။

ပညာရေးရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံတော်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအပေါ် သက်ရောက်မှု သုံးသပ်ချက်

နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ ဆွေးနွေးချက်အရ ပညာရေးအတွက် သုံးစွဲသောငွေကြေးသည် ‘‘အသုံးစရိတ်’’ (Expense) မဟုတ်ဘဲ ‘‘ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု’’ (Investment) ဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားလှပါသည်။ ပညာရည်မြင့်မားသည့် နိုင်ငံသားများသည်သာ တိုင်းပြည်စီးပွားရေးကို မြှင့်တင်နိုင်ပြီး တည်ငြိမ် အေးချမ်းမှုကို ထိန်းသိမ်းနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။ ယခုချမှတ်ထားသော မူဝါဒများသည် မြန်မာနိုင်ငံအား ၂၁ ရာစု၏ စိန်ခေါ်မှုများကို ရင်ဆိုင်နိုင်စွမ်းရှိသော Glocal Citizen (နိုင်ငံတကာအမြင်ရှိပြီး ဒေသတွင်းကို အကျိုးပြုသူ) များ ပေါ်ထွန်းလာစေရန် ဦးတည်နေပါကြောင်း တင်ပြအပ်ပါသည်။

နိဂုံးချုပ်သုံးသပ်ချက်

နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ ယခုအမှာစကားများသည် မြန်မာ့ပညာရေးလောကအတွက် အလွန်အပြုသဘောဆောင်သော အပြောင်းအလဲများကို ဖော်ညွှန်းနေပါသည်။ မြန်မာ့ပညာရေးလောကအတွက် အလွန်အားတက်ဖွယ်ရာ ဖြစ်ပါသည်။ သမိုင်းကြောင်း၏ အားနည်းချက်များကို သင်ခန်းစာ ယူ၍ ပညာရေးကဏ္ဍတွင် ဘဏ္ဍာငွေပိုမိုခွဲဝေခြင်း၊ ကျွမ်းကျင်မှုအခြေပြုသင်ရိုးများထည့်သွင်းခြင်း၊ ကျောင်းများ၏ အရည်အသွေးကိုမြှင့်တင်ခြင်းနှင့် သုတေသနကဏ္ဍကို အားပေးခြင်းတို့သည် နိုင်ငံသူ၊ နိုင်ငံသားများ၏ Mindset ကို မြင့်မားလာစေမည်ဖြစ်ပြီး ဆင်းရဲမွဲတေမှုလျှော့ချရေးနှင့် တိုင်းပြည်တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးအတွက် အားအကောင်းဆုံးသော လက်နက်တစ်ခုဖြစ်လာမည်မှာ အမှန်ပင်ဖြစ်ပါသည်။ ပညာပြည့်ဝသည့် မျိုးဆက်သစ်များဖြင့် ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးသော နိုင်ငံတော်သစ်ဆီသို့ လှမ်းကိုင်နိုင်မည့် နေ့ရက်များသည် ဝေးတော့မည်မဟုတ်ပါကြောင်း တင်ပြအပ်ပါသည်။ ။