သမိုင္းေၾကာင္း

ျမန္မာ့ရုပ္ရွင္လုပ္ငန္းသမိုင္း

        ျပန္ၾကားေရးဝန္ၾကီးဌာန ၊ ျမန္မာ့ရုပ္ရွင္လုပ္ငန္းသည္ ၁၉၄၅ ခုနွစ္မွစ၍ ''Field Publicy" အမည္ျဖင့္ ''ရုပ္ရွင္လုပ္ငန္း" ကို စတင္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါသည္။ ၁၉၅၅ ခုနွစ္တြင္ လုပ္ငန္း လိုအပ္ခ်က္ အရ ''နိုင္ငံေတာ္ရုပ္ရွင္ လုပ္ငန္းျမွင့္တင္ေရးအဖဲြ့" ကို ဖဲြ႔စည္းေဆာင္ရြက္ခဲ့ျပီး ၁၉၆၂ ခုနွစ္တြင္ ''ရုပ္ရွင္ဆင္ဆာဘုတ္အဖဲြ႕''ကို ဖဲြ႔စည္းခဲ့ ပါသည္။ ၁၉၆၄ ခုနွစ္တြင္ ''နိုင္ငံျခားရုပ္ရွင္ ကားတင္သြင္းေရး ေအဂ်င္စီ" ကို ျမန္မာ့ရုပ္ရွင္လုပ္ငန္း ကြပ္ကဲမႈ ေဆာက္ရိွ ဌာနခဲြမ်ားအျဖစ္ ျပန္ျကားေရးဝန္ျကီးဌာနက တိုးခဲ့်ဖဲြ့စည္းခဲ့ပါသည္။၁၉၆၈ ခုနွစ္ ၊ ဒီဇင္ဘာလတြင္ ျမန္မာနိုင္ငံတဝွမ္းလံုးရိွ ပုဂၢလိကရုပ္ရွင္ရံုမ်ားအနက္ ရုပ္ရွင္ရံု (၁၈၁)ရံုကို ျပည္သူပိုင္သိမ္းဆည္းခဲ့ပါသည္။ အဆိုပါ ရုပ္ရွင္ရံုမ်ားကို ကြပ္ကဲအုပ္ခု်ပ္ရန္ ျပန္ၾကားေရးဝန္ၾကီးဌာန ကြပ္ကဲမႈ ေအာက္၌ (၁−၇−၁၉၇၀) ရက္ေန့တြင္ ''ရုပ္ရွင္ေကာ္ပိုေရးရွင္" ဟု အမည္သတ္မွတ္ဖဲြ့စည္းခဲ့ပါသည္။ နိုင္ငံေတာ္ျငိပ္ဝပ္ပိျပားမႈတည္ေဆာက္ေရးအဖဲြ့ တာဝန္ ယူသည့္အခိ်န္တြင္ ''ရုပ္ရွင္ေကာ္ပိုေရးရွင္း" ကို "ရုပ္ရွင္လုပ္ငန္း" အမည္သို့ ေျပာင္းလဲသတ္မွတ္ ခဲ့ျပီး (၉−၇−၁၉၉၇) ရက္ေန့တြင္ က်င္းပသည့္ အစိုးရအဖဲြ့အစည္းအေဝး (၂၆/၉၇)၏ သေဘာ တူညီခ်က္အရ ''ျမန္မာ့ရုပ္ရွင္လုပ္ငန္း" အမည္သို့ အတည္ျပဳေျပာင္းလဲ သတ္မွတ္ခဲ့ပါသည္။ ျမန္မာ့ရုပ္ရွင္လုပ္ငန္းကို ေအာက္ပါဌာနမ်ားျဖင့္ ဖဲြ႔စည္းထားပါသည္ −

                   ရံုးခ်ဳပ္
                    ရုပ္ရွင္ဆင္ဆာ
                    ဗီဒီယိုဆင္ဆာ
                   ဇာတ္လမ္းရုပ္ရွင္ရံုးခဲြ
                    ေမာ္ကြန္းရုပ္ရွင္ရံုးခဲြ
                   ရန္ကုန္ရံုးခဲြ
                   ေအာက္ျမန္မာနိုင္ငံရံုးခဲြ
                    အထက္ျမန္မာနိုင္ငံရံုးခဲြ

ရုပ္ရွင္ဆင္ဆာအဖဲြ့

        ရုပ္ရွင္ဇာတ္ကားမ်ား ရံုတင္ျပသသည့္လုပ္ငန္းကို ၁၉၁၀ ခုနွစ္အခိ်န္မွ စတင္ခဲ့သည္။ ျမန္မာ ျပည္သည္ ထိုစဥ္အခါက အိႏၵိယ၏လက္ေအာက္ခံ ျပည္နယ္တစ္ခုျဖစ္ျပီး ျဗိတိသွ်အစိုးရက အသိ အမွတ္ျပဳထားေသာေျကာင့္ ရုပ္ရွင္ကားမ်ားမွာလည္း အိႏၵိယျပည္မွတစ္ဆင့္ ယူေဆာင္ျပသျကရာ အိႏၵိယအစိုးရ ရုပ္ရွင္စစ္ေဆးေရးဆင္ဆာအဖဲြ့မွ ထုတ္ေပးေသာလက္မွတ္နွင့္ျပသခဲ့ပါသည္။ ျမန္မာနိုင္ငံအတြင္း ျပည္တြင္းထုတ္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ား၏ ျမန္မာရုပ္ရွင္ဇာတ္ကားျကီး မ်ား ၊ နိုင္ငံျခားရုပ္ရွင္ကားတင္သြင္းသူမ်ားမွ တင္သြင္းလာသည့္ နိုင္ငံျခားရုပ္ရွင္ဇာတ္ကားမ်ား ကို အမ်ားျပည္သူအားျပသနိုင္ရန္အတြက္ ရုပ္ရွင္ဇာတ္ကားမ်ား စစ္ေဆးၾကည့္ရႈရန္ ဒိစျတိတ္ တရားသူၾကီးမွျဖစ္ေစ ၊ ရန္ကုန္ျမိဳ႔ ပုလိပ္မင္းၾကီးမွျဖစ္ေစ ၾကည့္ရႈစစ္ေဆးျပီး ျပသခြင့္လက္မွတ္ မ်ားထုတ္ေပးနိုင္သည္ဟု သိရိွရပါသည္။ အစပထမတြင္ ပုလိပ္မင္းၾကီးတစ္ဦးတည္းကသာ ၾကည့္ရႈစစ္ေဆးခဲ့ပါသည္။ ထို့ေနာက္ ရုပ္ရွင္လုပ္ငန္းကို က်ယ္ျပန့္စြာေဆာင္ရြက္နိုင္ရန္အတြက္ နိုင္ငံေတာ္အစိုးရမွ ၁၉၆၂ ခုနွစ္တြင္ ျပဌာန္းခဲ့သည့္ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာနိုင္ငံ ရုပ္ရွင္ဥပေဒကို ရုပ္သိမ္း၍ ၁၉၉၆ ခုနွစ္ ျသဂုတ္လ (၁၀)ရက္ေန့တြင္ နိုင္ငံေတာ္ျငိပ္ဝပ္ပိျပားမႈတည္ေဆာက္ေရးအဖဲြ႔ ဥပေဒအမွတ္ (၉/၉၆)ျဖင့္  ရုပ္ရွင္ဥပေဒ (The Motion Picture Law)  ကိုျပဌာန္းခဲ့ပါသည္။  ျပဌာန္းထားေသာ ရုပ္ရွင္ ဥပေဒကို မီွျငမ္း၍ ၁၉၉၇ ခုနွစ္ ၊ ဇူလိုင္လ (၁ရ)ရက္ေန့တြင္ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာနိုင္ငံေတာ္အစိုးရ ျပန္ၾကားေရးဝန္ၾကီးဌာန မွ အမိန့္ေၾကာ္ျငာစာအမွတ္ (၂/၉၇)ျဖင့္ ရုပ္ရွင္နည္းဥပေဒမ်ားကို ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါသည္။ ရုပ္ရွင္ဥပေဒပါ အခန္း(၄) အပိုဒ္ (၁၀)အရ ျပန္ၾကားေရးဝန္ၾကီးဌာနသည္ ေအာက္ပါ ပုဂၢလ္မ်ားပါဝင္ေသာ ရုပ္ရွင္ဆင္ဆာအဖဲြ့ကို ဖဲြ့စည္းခဲ့ပါသည္ −

    ဦးေဆာင္ညွြန္ၾကားေရးမႉး
    ျမန္မာ့ရုပ္ရွင္လုပ္ငန္း
    ဥကၠဌ
    သက္ဆိုင္ရာအစိုးရဌာန
    အဖဲြ့အစည္းမ်ားမွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား
    အဖဲြ့ဝင္မ်ား
    သင့္ေလ်ာ္ေသာ နိုင္ငံသားမ်ား
    အဖဲြ့ဝင္မ်ား
    ညွြန္ၾကားေရးမႉး
    ျမန္မာ့ရုပ္ရွင္လုပ္ငန္း
    အတြင္းေရးမႉး

          ရုပ္ရွင္ဥပေဒပါ ရည္ရြယ္ခ်က္ကို ေအာင္ျမင္ေအာင္အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္နိုင္ရန္ အတြက္ ျပန္ၾကားေရးဝန္ၾကီးဌာန ၊ ရုပ္ရွင္ဆင္ဆာအဖဲြ့ကို ရုပ္ရွင္ဇာတ္ကားမ်ားစစ္ေဆးရာ၌ မီွျငမ္းျပဳရမည့္ အေျခခံမူမ်ားနွင့္ စည္းကမ္းခ်က္မ်ားကို ၁၉၈၉ ခုနွစ္ ၊ ဇြန္လမွ စ၍ သတ္မွတ္ခဲ့ ပါသည္။ရုပ္ရွင္ဆင္ဆာအဖဲြ႔ကို ၁၉၅၂ ခုနွစ္မွ ၁၉၆၂ ခုနွစ္ထိ ရုပ္ရွင္စစ္ေဆးေရးအဖဲြ့အမည္ျဖင့္ လည္းေကာင္း ၊ ၁၉၆၃ ခုနွစ္မွ ၁၉၈၅ ခုနွစ္အထိ ရုပ္ရွင္ဆင္ဆာဘုတ္အဖဲြ့အမည္ျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ ၁၉၆၈ ခုနွစ္မွ ယေန့အထိ ရုပ္ရွင္ဆင္ဆာအဖဲြပအမည္ျဖင့္လည္းေကာင္း အဆင့္ဆင့္ ေျပာင္းလဲသတ္မွတ္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါသည္။    ရုပ္ရွင္ဥပေဒနွင့္အညီ ဖဲြ႔စည္းထားေသာ ရုပ္ရွင္ ဆင္ဆာအဖဲြ႔သည္ ခ်မွတ္ထားေသာ ဆင္ဆာမူဝါဒမ်ားနွင့္အညီ ရုပ္ရွင္ကားမ်ားကို စိစစ္ ေဆာင္ရြက္ေပးလ်က္ရိွပါသည္။

ဇာတ္လမ္းရုပ္ရွင္ရံုးခဲြ

        ျပန္ၾကားေရးဝန္ၾကီးဌာန ၊ ျမန္မာ့ရုပ္ရွင္လုပ္ငန္း ၊ ဇာတ္လမ္းရုပ္ရွင္ရံုးခဲြသည္ (၁−၆−၁၉၅၀) ရက္ေန့တြင္ ''ရုပ္ျပဗဟုသုတျပန့္ပြားေရး'' အမည္ျဖင့္ စတင္ဖဲြ့စည္းျပီး (၁−၁၀−၁၉၉၅) ရက္ေန့တြင္ လုပ္ငန္းလိုအပ္ခ်က္အရ ''ရုပ္ရွင္ျမွင့္တင္ေရးအဖဲြ့" ကိုဖဲြ႔စည္းျပီး (၁၆−၃−၁၉၇၂) ရက္ေန့တြင္ ''ရုပ္ရွင္ျမွင့္တင္ေရးအဖဲြ႔" အမည္ျဖင့္ သတ္မွတ္တည္ရိွလာခဲ့ပါသည္။

ေမာ္ကြန္းရုပ္ရွင္ရံုးခဲြ

        ျပန္ၾကားေရးဝန္ၾကီးဌာန ၊ ျမန္မာ့ရုပ္ရွင္လုပ္ငန္း ၊ ေမာ္ကြန္းရုပ္ရွင္ရံုးခဲြသည္ ၁၉၄၅ ခုနွစ္ ဒုတိယကမာၻစစ္ၾကီးအျပီး စစ္အုပ္ခု်ပ္ေရးကာလအတြင္း၌ ''Field Publicity" အမည္ျဖင့္ စတင္ ေပၚေပါက္ခဲ့ပါသည္။ ၁၉၄၇ ခုနွစ္တြင္ ျပန္ၾကားေရးဝန္ၾကီးဌာန ''အစိုးရရုပ္ရွင္နွင့္ျပဇာတ္ဌာန" ဟူ၍ လည္းေကာင္း ၊ ၁၉၆၃ ခုနွစ္တြင္ ''ရုပ္ရွင္ေကာ္ပိုေရးရွင္း ၊ ေမာ္ကြန္းရုပ္ရွင္ရံုးခဲြ" အမည္သို့ ေျပာင္းလဲခဲ့ျပီး(၉−၇−၉၇) ရက္ေန့တြင္ ျမန္မာ့ရုပ္ရွင္လုပ္ငန္း၊ ေမာ္ကြန္းရုပ္ရွင္ရံုးခဲြအမည္ျဖင့္ သတင္းမွတ္တမ္းေမာ္ကြန္းတင္ ရိုက္ကူးထုတ္လုပ္ျပသခဲ့သည္မွာ ယေန့အထိပင္ ျဖစ္ပါသည္။